بیشتر مسافرها فقط برای بنزین زدن یا ناهار خوردن در زنجان توقف میکنند و اصلاً خبر ندارند چه جاهایی را از دست دادهاند. فکرش را بکنید؛ شهری که هم سومین گنبد بزرگ آجری دنیا را دارد و هم مردان نمکی چندهزارساله را، حتماً ارزش دیدن دارد. حیف است تا اینجا بیایید و فقط از اتوبان رد شوید. پیشنهاد میکنیم ماشین را خاموش کنید و حداقل یک روز برای گشتن در زنجان وقت بگذارید.
البته چون زنجان کوهستانی است، هوایش قلق دارد. حتماً قبل از سفر آبوهوا را چک کنید و با برنامه بروید تا هم سرما غافلگیرتان نکند، هم وقت کافی برای گشتوگذار داشته باشید. برای آشنایی بیشتر با جاهای دیدنی زنجان تا انتهای این مقاله از قطار فدک همراه ما باشید.
جاذبه های تاریخی و فرهنگی زنجان
اگر از گشتن در جاهای تاریخی لذت میبرید، زنجان حسابی راضیتان میکند. از مردان نمکی گرفته تا گنبد سلطانیه، هر کدامشان آنقدر عجیب و دیدنی هستند که باید حتماً با چشم خودتان ببینید تا باورتان شود.
گنبد سلطانیه
شاید اسم گنبد سلطانیه به گوشتان خورده باشد، ولی دلیل شهرتش را ندانید. این گنبد فیروزهای یکی از شاخصترین آثار تاریخی ایران است و حتی اسمش در لیست میراث جهانی یونسکو هم دیده میشود. وقتی جلوی آن میایستید، در واقع با سومین گنبد بزرگ دنیا روبهرو هستید. اگر فقط بناهای کاملاً آجری را حساب کنیم، سلطانیه بزرگترین گنبد آجری جهان است.
حدود هفتصد سال پیش، در دوره ایلخانیان، سلطان محمد خدابنده دستور داد این آرامگاه را بسازند. چیزی که واقعاً جلب توجه میکند، سقف خاص این بنا است. معماران آن زمان سقف را دوقلو طراحی کردند؛ یعنی دو لایه را روی هم قرار دادند و بینشان فاصله گذاشتند.
این فضای خالی مثل یک عایق عمل میکند. همین باعث شده که بنا در برابر زلزلههای شدید دوام بیاورد و فرو نریزد. اگر بخواهید کاشیکاریهای ریز و معماری دقیقش را خوب ببینید، حداقل دو ساعت وقت لازم دارید.
گنبد سلطانیه در استان زنجان، شهر سلطانیه، میدان علامه حلی و خیابان گنبد قرار دارد. اگر با ماشین شخصی سفر میکنید، از زنجان وارد اتوبان به سمت قزوین شوید. بعد از حدود ۳۰ کیلومتر رانندگی، تابلوی شهر سلطانیه را میبینید.
وارد خروجی شوید و چند دقیقه بعد، گنبد آبیرنگ مشخص میشود. کل مسیر از زنجان حدود ۴۰ دقیقه طول میکشد. اما اگر مسیر ریلی را انتخاب کردهاید و با تهیه بلیط قطار مشهد زنجان راهی سفر شدهاید، میتوانید در ایستگاه راهآهن سلطانیه پیاده شوید و ۱۰ کیلومتر باقیمانده تا شهر را با تاکسی بروید.
موزه باستانشناسی مردان نمکی (عمارت ذوالفقاری)
اگر به تاریخ علاقه دارید، موزه باستانشناسی زنجان را از دست ندهید. این موزه داخل «عمارت ذوالفقاری» قرار گرفته که خودش بنای قدیمی و زیبایی دارد؛ اما هیجان اصلی، دیدن «مردان نمکی» است. مومیاییهای طبیعی و عجیبی که تماشای آنها واقعاً شما را شگفتزده میکند.
سالها پیش، وقتی کارگرها در معدن نمک چهرآباد مشغول کار بودند، به طور کاملاً اتفاقی با جسد آدمهایی روبهرو شدند که با گذشت هزاران سال، بدنشان تقریباً سالم مانده بود. نمک معدن باعث شده بود که حتی پوست و مو و لباسشان هم حفظ شود.
دانشمندان بعد از بررسیها فهمیدند این آدمها متعلق به دوران خیلی دور، یعنی دوره هخامنشی و ساسانی هستند و زیر آوار معدن جانشان را از دست دادهاند.
در حال حاضر پیکرها در عمارت ذوالفقاری نگهداری میشوند تا علاقهمندان بتوانند آنها را ببینند. مهمترین آنها «مرد نمکی شماره ۴» نام دارد. این پیکر متعلق به نوجوانی ۱۶ساله است که لباسها، کفش چرمی و گوشواره نقرهایاش حفظ شده است.
موزه باستانشناسی مردان نمکی در شش ماه اول سال از ساعت ۹ صبح تا ۷ عصر و در شش ماه دوم از ۸ صبح تا ۵ عصر فعالیت میکند. برای بازدید کامل از این موزه، حدود ۱ تا ۲ ساعت زمان در نظر بگیرید.
موزه در مرکز شهر واقع شده و پیدا کردنش سخت نیست. کافی است به سبزهمیدان (میدان انقلاب) و خیابان طالقانی بروید. از سمت خیابان سعدی جنوبی هم راه دارد؛ در تقاطع زینبیه به سمت راست بپیچید تا موزه را روبهروی پارک ذوالفقاری ببینید. استفاده از تاکسی هم گزینه خوبی است، چون مسیر اکثر تاکسیهای شهر از سبزهمیدان میگذرد.
بازار سنتی زنجان
اگر میخواهید هم خرید کنید و هم با بافت قدیمی شهر آشنا شوید، بازار زنجان گزینه مناسبی است. این بازار طولانیترین بازار سرپوشیده ایران است؛ ویژگیای که باعث میشود در هر شرایط آبوهوایی، چه آفتاب و چه باران، بتوانید راحت در آن قدم بزنید. این مجموعه در دوره قاجار ساخته شده و هنوز هم مرکز اصلی تجاری و اقتصادی شهر محسوب میشود.
این بازار ساختاری شبیه به یک شهر کوچک دارد و به راستههای مختلفی تقسیم شده که هر کدام مختص کالای خاصی هستند. مثلاً در راسته مسگرها، صدای چکشزنی و برق ظروف مسی توجهتان را جلب میکند.
در راسته چاقوسازها هم میتوانید انواع چاقوی زنجان را که سوغات اصلی شهر است، پیدا کنید. مکانهای دیدنی مثل «سرای ملک» و «حمام حاج داداش» هم در داخل همین بازار قرار دارند. حمام حاج داداش امروزه تغییر کاربری داده و به یک سفرهخانه سنتی تبدیل شده که صرف چای در فضای آن خالی از لطف نیست.
معماری سقفها هم نکات جالبی دارد. معماران قدیمی با ایجاد روزنههایی در سقفهای آجری، نور خورشید را به داخل بازار هدایت کردهاند. این طراحی حرفهای باعث شده فضای دالانها همیشه روشن باشد.
بهترین سوغاتیهای زنجان نیز همینجا پیدا میشود. به جز چاقو، میتوانید سراغ ظروف مسی، چاروق (کفش سنتی) و ملیلهکاریهای نقره بروید. اگر هم گرسنه شدید، امتحان کردن «جغوربغور» که غذای محلی و خوشمزه زنجان است، در مغازههای قدیمی بازار پیشنهاد میشود.
چون بازار خیلی بزرگ است، ورودیهای زیادی دارد. اما معروفترین مسیرها از خیابان امام، سبزهمیدان و خیابان سعدی است. با هر تاکسی یا اتوبوسی که به مرکز شهر برود، خیلی راحت به ورودی بازار میرسید. فقط یادتان باشد که روزهای جمعه بیشتر مغازهها تعطیل هستند، پس برنامه بازدید را برای وسط هفته بگذارید. گشتن کامل در این دالانهای تودرتو حدود ۳ تا ۴ ساعت زمان میبرد.
رختشویخانه زنجان
کمتر جایی را میتوان پیدا کرد که فقط مخصوص رختشویی ساخته شده باشد، اما رختشویخانه زنجان چنین ویژگیای دارد. این ساختمان که نمونه مشابهی در دنیا ندارد، در اوایل دوره پهلوی ساخته شد. هدف اصلی این بود که فضایی سرپوشیده و امن ایجاد شود تا زنان در زمستانهای سرد، مجبور نباشند کنار رودخانه بروند. شهردار وقت این مکان را برای رفاه حال بانوان ساخت و استفاده از آن را برای عموم رایگان کرد.
داخل ساختمان که میروید، معماری خاص و حوضچههای سنگی بزرگ جلب توجه میکند. آب قنات در این حوضها جریان داشت. نکته مهم طراحی، تفکیک آب بود؛ قسمت اول مخصوص آب آشامیدنی و قسمتهای بعد برای شستن لباس و ظروف تعیین شده بود.
این بنا امروز موزه مردمشناسی است. مجسمههای زنان با لباس محلی، نحوه کار در قدیم را نشان میدهند. تماشای پوشش و وسایل زندگی قدیمی مردم زنجان در این بخش تجربه خوبی است. در حیاط هم بازارچه صنایعدستی فعالیت دارد که محل مناسبی برای تهیه سوغاتی محسوب میشود.
رختشویخانه در محلهای قدیمی و شلوغ قرار دارد. مسیر دسترسی به آن از خیابان سعدی و کوچه فرهنگ میگذرد. قرار گرفتن در مرکز شهر باعث شده پیدا کردن آدرس آن ساده باشد. برای بازدید کامل حدود ۱ تا ۲ ساعت زمان بگذارید تا با آرامش همه جزئیات را تماشا کنید.
پل میر بهاءالدین
پل میر بهاءالدین سازهای آجری که بین مردم به «پل اژدهاتو» یا «پل کهنه» شهرت دارد، از دوره ناصرالدینشاه قاجار باقی مانده است. بانی این اثر، فردی خیر به نام «حاج میرزا بهاءالدین» بود که آن را روی «زنجانرود» بنا کرد تا رفتوآمد مردم آسان شود.
نکته مهم در معماری بنا، آجرکاری داخل طاق بزرگ است. با نگاه دقیق به زیر طاق اصلی، نام حضرت علی (ع) دیده میشود که بهصورت قرینه با آجر اجرا شده است. وجود چنین ظرافتی، دقت معماران آن دوره را حتی در جزئیات زیر پل نشان میدهد.
دیدن این پل کاملاً رایگان است و کمتر از یک ساعت وقتتان را میگیرد. فضای اطراف رودخانه، به خصوص در فصل بهار که آب جریان دارد، حس و حال خوبی به آدم میدهد. آدرس آن هم خیلی پیچیده نیست؛ این پل تاریخی در مسیر جاده زنجان به کردستان و روی رودخانه زنجانرود قرار گرفته است.
کاروانسرای سنگی
«داش کاروانسرا» تنها نمونه از کاروانسراهای قدیمی زنجان است که از دوره صفویه تا امروز پابرجا باقی مانده است. سازندگان این بنا برخلاف رسم رایج آن دوران، به جای آجر از سنگ استفاده کردند.
این مکان تاریخی اکنون تغییر کاربری داده است و از مهمانان خود در قالب یک رستوران سنتی پذیرایی میکند. تجربه صرف غذا در حجرههایی که چهار قرن پیش استراحتگاه مسافران بود، برای بازدیدکنندگان جذاب خواهد بود.
پیدا کردن این مکان اصلاً دشوار نیست؛ چرا که درست روبهروی ایستگاه راهآهن زنجان واقع شده است. مسافرانی که با قطار به این شهر میآیند، در همان نگاه اول این اثر ملی را میبینند. معمولاً بازدید از فضا و میل کردن غذا، حدود دو ساعت از وقت شما را به خود اختصاص میدهد.
مسجد جامع زنجان
گنبد فیروزهای معروف نزدیک سبزهمیدان، متعلق به «مسجد جامع» یا «مسجد سید» است. این ساختمان در زمان قاجار و توسط یکی از شاهزادههای آن دوره ساخته شد. نکته متفاوت این مسجد وجود اتاقهایی دور حیاط است که در گذشته محل سکونت محصلین بوده است. در واقع طلاب در این مکان هم عبادت میکردند و هم به درس و زندگی مشغول بودند.
چیزی که در نگاه اول جلب توجه میکند، کاشیکاریهای زرد و مشکی است. شما میتوانید کنار حوض بنشینید و از منظره ایوانهای قدیمی لذت ببرید. این زاویه دید برای عکاسان و علاقهمندان به معماری نیز بسیار جذاب به نظر میرسد.
ورودی اصلی مسجد در خیابان امام خمینی واقع شده است. به دلیل اینکه این بنا دقیقاً در مرکز شهر قرار دارد، دسترسی به آن بسیار آسان انجام میشود و بازدید از حیاط و تماشای معماری زیبای آن برای عموم رایگان است.
حمام حاج داداش (سفرهخانه)
شاید باورکردنی نباشد، اما شما میتوانید در فضایی که قرنها پیش محل استحمام مردم بود، ناهار یا شام میل کنید. گرمابه حاج داداش با معماری سنگی و خاص خود، این فرصت متفاوت را در اختیار شما قرار میدهد. از آنجایی که این سفرهخانه در بافت سنتی بازار واقع شده، دسترسی مستقیم با ماشین به آن مقدور نیست.
کافی است خودرو را در خیابان امام یا پارکینگهای سبزهمیدان متوقف سازید. سپس از ورودی بازار وارد شوید و تا نزدیکی مسجد آیتالله قائمی پیش بروید. ورودی این مجموعه تاریخی دقیقاً روبهروی مسجد به چشم میخورد.
جاذبه هابی بکر و طبیعی زنجان
برخی فکر میکنند که جاذبههای دیدنی زنجان فقط در موزه و چند اثر تاریخی خلاصه میشود که این باور اشتباه است. اگر دنبال جایی سرسبز و هوای خوب میگردید تا خستگی سفر را از تن بیرون کنید، این شهر حسابی شما را راضی میکند. جاهایی در زنجان هست که طبیعتشان واقعاً بینظیر و دستنخورده است و حتماً باید سری به آنها بزنید.
غار کتله خور
غار کتله خور در استان زنجان یکی از عجیبترین و زیباترین غارهای آهکی جهان است. وقتی وارد آن میشوید، قندیلهای سنگی بزرگ و تالارهای وسیعی را میبینید که طی ۳۰ میلیون سال و قطرهقطره شکل گرفتهاند. تصور کنید زمانی که هنوز انسانها روی زمین نبودند، این مجسمههای سنگی در حال ساخته شدن بودند.
مسیر بازدید کاملاً مشخص و نورپردازی شده است. در طول پیادهروی، سنگهای آهکی خاصی توجهتان را جلب میکند. بعضی از این سنگها شبیه موجودات و اشیا هستند؛ مثلاً سنگی شبیه «پای فیل»، یکی شبیه «عروس و داماد» و دیگری مثل «نخل سوخته» به نظر میرسد.
ساختار این غار درست مانند یک ساختمان، چندطبقه است. گردشگران فعلاً اجازه دارند طبقه اول و دوم را که خشک است ببینند. طبقات پایینتر هنوز کامل کشف نشدهاند و باستانشناسان در آن بخشها اسکلت حیوانات قدیمی و ناشناختهای پیدا کردهاند.
گشتن در غار حدود ۱ تا ۲ ساعت طول میکشد و نیاز به پیادهروی دارد، پس پوشیدن کفش راحت ضروری است. هوای داخل همیشه خنک و مرطوب است؛ بنابراین حتی در فصل تابستان هم داشتن یک لباس گرم پیشنهاد میشود. در محوطه بیرونی غار هم پارکینگ، فروشگاه و آلاچیق برای استراحت وجود دارد.
این مکان در شهرستان خدابنده و نزدیکی شهر گرماب قرار دارد. فاصله زنجان تا غار حدود ۱۵۰ کیلومتر است که تقریباً ۲ ساعت و نیم زمان میبرد. بهترین مسیر این است که از زنجان به سمت سلطانیه و قیدار حرکت کنید و سپس به گرماب بروید. تابلوهای راهنما در جاده مسیر را نشان میدهند.
کوههای رنگی آلاداغ لار
رانندگی در مسیرهای شمال غربی کشور، بهویژه اتوبان زنجان به تبریز، شما را با پدیدهای زمینشناسی روبهرو میکند که شباهت زیادی به سطح سیارههای دیگر دارد. نام این تپههای مرتفع «آلاداغ لار» است که خاکشان لایهلایه و به رنگهای قرمز، زرد، سفید و نارنجی دیده میشود.
علت اصلی رنگارنگ بودن خاک این منطقه، وجود مواد معدنی مختلف و زنگزدگی (اکسیداسیون) آهن در طول میلیونها سال است. این نوع کوهها در دنیا کمیاب هستند و نمونههای معروف دیگر فقط در کشورهایی مثل چین و پرو قرار دارند.
وسعت این منطقه زیاد است و بخشهایی از آن در استان زنجان (حوالی ماهنشان) و بخشهایی در آذربایجان شرقی (مسیر اهر به تبریز) قرار گرفتهاند. نکته جالب توجه این است که مردم روستاهای اطراف، خانههای خود را با همین خاکهای رنگی میسازند و معماری متفاوتی ایجاد میکنند.
تماشای این مناظر هیچ هزینهای ندارد و کافی است در حاشیه امن جاده توقف کنید؛ بهترین زمان برای دیدن شفافیت رنگها نیز پس از بارندگی است که خاک خیس میشود و رنگها واضحتر دیده میشوند.
دودکش جن (هود)
اسم «دودکش جن» به تنهایی کافی است تا آدم را کنجکاو کند. در نزدیکی شهر ماهنشان زنجان، ستونهای خاکی بلند و عجیبی وجود دارد که روی نوک هر کدام، یک سنگ بزرگ قرار گرفته است. قدیمها وقتی مردم این ستونهای عجیب را میدیدند، چون نمیدانستند چطور ساخته شدهاند، فکر میکردند کار جنها است و برای همین این اسم ترسناک را رویش گذاشتند. اما نترسید؛ در واقعیت این ستونها پدیدههای زمینشناسی به اسم «هودو» هستند که طی هزاران سال بر اثر باد و باران شکل گرفتهاند.
اول از همه، این ستونها شبیه لوکیشن فیلمهای علمی-تخیلی یا کارتونها هستند. دیدن سنگی چندتنی که روی یک ستون خاکی باریک تعادلش را حفظ کرده، واقعاً عجیب است. در نزدیکی همین دودکشها، قلعهای تاریخی به نام «قلعه بهستان» هم قرار دارد که در دل کوه کنده شده و ظاهرش شبیه قلعههای اسرارآمیز قصهها است. ترکیب این دو جاذبه باعث میشود عکسهایی بگیرید که همه فکر کنند به یک سیاره دیگر سفر کردهاید.
برای دیدن این پدیده باید به شهرستان ماهنشان و نزدیکی روستای ایلیبلاغ بروید. از زنجان وارد آزادراه به سمت تبریز شوید. بعد از ۳۵ کیلومتر و دیدن خروجی ماهنشان (منطقه نیکپی)، وارد جاده فرعی شوید. حدود ۶۰ کیلومتر جلوتر به قلعه بهستان و دودکشهای جن میرسید. کل این مسیر از زنجان حدود ۱ ساعت و نیم زمان میبرد.
آبشار شارشار
مسافرانی که در زنجان هستند و میخواهند طبیعت کوهستانی را ببینند، به منطقه «تهم» میروند. آبشار شارشار در همین ناحیه قرار دارد و معروفترین آبشار نزدیک به شهر است. این منطقه در فصل بهار و تابستان هوای خوبی دارد و افراد زیادی برای تفریح به آنجا میروند.
ماشینها تا کنار آبشار نمیروند؛ بنابراین باید پیاده شوید و حدود ۶۰ دقیقه در مسیر خاکی و سنگی راه بروید. داشتن کفش راحت و آمادگی بدنی برای بالا رفتن از کوه لازم است. چون «دریاچه سد تهم» هم نزدیک است، معمولاً دیدن سد و آبشار در یک برنامه بهترین ایده است.
باید به سمت شمال شرقی زنجان و جاده تهم رانندگی کنید. این آبشار در فاصله ۵ کیلومتری سد تهم قرار دارد. کل زمان رفتوبرگشت حدود ۳ ساعت طول میکشد.
منطقه حفاظت شده انگوران
اگر علاقهمند به حیاتوحش و دیدن حیوانات کمیاب از نزدیک هستید، منطقه انگوران در شهرستان ماهنشان بهترین مقصد برای شما است. این دشتهای وسیع و کوهستانی، قدیمیترین منطقه حفاظتشده در ایران محسوب میشوند و زیستگاه حیوانات خاصی مثل قوچ و میش ارمنی، خرس قهوهای، گرگ سیاه و پلنگ ایرانی هستند. وسعت این پناهگاه آنقدر زیاد است که مرز سه استان زنجان، کردستان و آذربایجان غربی را شامل میشود. علاوه بر حیوانات، پوشش گیاهی اینجا هم بسیار دیدنی است؛ در فصل بهار میتوانید دشتهایی پر از لالههای واژگون، قارچهای کوهی و گیاهان دارویی مثل بومادران و آویشن را ببینید.
چون اینجا محل زندگی حیوانات وحشی است، هرگز نباید به تنهایی سفر کنید. بهتر است گروهی بروید یا با محیطبانان هماهنگ باشید تا خطری تهدیدتان نکند. فعالیتهایی مثل عکاسی از طبیعت، کوهنوردی و پرندهنگری در این منطقه بسیار رایج است.
برای رسیدن به این پناهگاه باید از شهر زنجان به سمت غرب و شهرستان ماهنشان (جاده دندی) حرکت کنید. پس از طی حدود ۱۱۲ کیلومتر به ماهنشان میرسید و از آنجا باید وارد جاده فرعی روستای پری شوید. بازدید از طبیعت این منطقه رایگان است ولی چون امکانات رفاهی خاصی ندارد، برای خرید خوراکی یا اقامت شبانه باید روی روستاهای اطراف حساب کنید.
رودخانه قزلاوزن
رودخانه پرآب و بزرگی که از کردستان شروع میشود و بعد از گذشتن از ۸ استان به دریای خزر میریزد، «قزلاوزن» نام دارد. این رودخانه در مسیر طولانی خود از استان زنجان (بهویژه منطقه ماهنشان و خدابنده) عبور میکند و باعث سرسبزی و آبادانی زمینهای اطرافش شده است. در زبان ترکی، «قزل» به معنی طلا یا سرخ و «اوزن» به معنی شناور یا رودخانه است؛ شاید به خاطر رنگ گلی و سرخ آب یا ارزش زیادی که برای کشاورزی داشته، این نام را رویش گذاشتهاند.
حاشیه این رودخانه در فصل بهار و تابستان بهترین مکان برای پیکنیک و کمپینگ خانوادگی است. اگر به ماهیگیری علاقه دارید، قزلاوزن جای مناسبی برای شما است چون ماهیهای متنوعی مثل کپور و زردپر در آن زندگی میکنند. تماشای مسیر پرپیچوخم رودخانه که از کنار جادهها و کوههای رنگی میگذرد، منظرهای تماشایی برای عکاسی ایجاد میکند.
چون این رودخانه خیلی طولانی است (۶۷۰ کیلومتر)، در جاهای زیادی میتوانید آن را ببینید. اما یکی از در دسترسترین مسیرها، جاده زنجان به ماهنشان و مسیر جاده قدیم زنجان – میانه (تبریز) است که رودخانه دقیقاً به موازات جاده حرکت میکند.
ییلاق و روستای شیلاندر
روستای شیلاندر در ۳۰ کیلومتری شمال غرب زنجان قرار دارد. معماری خانههای این روستا به صورت پلکانی است؛ یعنی پشتبام یک خانه، حیاط خانه بالایی محسوب میشود. این روستا در دامنه کوه واقع شده و اطراف آن را باغهای میوه و رودخانه احاطه کردهاند.
نکته جالب درباره شیلاندر، وجود منطقهای معروف به «مسیر پروانهها» است که در فصل بهار تعداد زیادی پروانه در آن دیده میشود. با وجود زیباییهای طبیعی، بسیاری از اهالی روستا به شهر مهاجرت کردهاند و تعدادی از خانههای قدیمی اکنون خالی از سکنه هستند؛ اما هنوز هم گردشگران برای دیدن بافت قدیمی و خرید محصولات باغی به اینجا میآیند.
دسترسی به روستا از طریق جاده زنجان به طارم انجام میشود. پس از ورود به جاده فرعی، باید مسیری خاکی را طی کنید تا به شیلاندر برسید. بازدید از روستا رایگان است و گشت و گذار در آن معمولاً نیمی از روز زمان میبرد.
مراکز خرید و تفریحی مدرن زنجان
بعد از تماشای آثار تاریخی و طبیعتگردی یکی دو روز را به خرید اختصاص دهید تا سفرتان به زنجان تکمیل شود. در این شهر مراکز خرید مختلفی وجود دارد که میتوانید طبق سلیقه، نیاز و بودجه خود به سراغ یکی از آنها بروید.
مجتمع تجاری تفریحی نور
مجتمع تجاری نور یکی از پاساژهای جدید و شیک در زنجان است که هم برای خرید کردن و هم برای گذراندن وقت با دوستان جای بسیار مناسبی است. طراحی ساختمان و تزیینات داخل طبقات طوری انجام شده که محیطی تمیز و مدرنی را به وجود آورده است. معمولاً دانشآموزان و خانوادهها برای خرید لباسهای جدید یا دیدن ویترین مغازهها به اینجا میآیند و گشت زدن در طبقات مختلف آن حدود ۲ تا ۳ ساعت وقت میگیرد. کالاهای زیر را در این مرکز خرید پیدا میکنید:
- طلا، جواهر و بدلیجات (در طبقه همکف)
- لباسهای مد روز و پوشاک فصل
- کیف و کفش اسپرت و مجلسی
- لوازم آرایشی و بهداشتی
این پاساژ دقیقاً در خیابان اصلی و شلوغ شهر، یعنی خیابان امام خمینی قرار دارد. برای رسیدن به آن باید مسیری را انتخاب کنید که بین چهارراه انقلاب و چهارراه صدر جهان باشد. چون اینجا مرکز شهر است و ترافیک دارد، بهتر است ماشین را در کوچههای اطراف پارک کنید یا با تاکسی تا جلوی در پاساژ بروید.
مجتمع تجاری روشا سنتر
مجتمع تجاری روشا سنتر در منطقه «شهرک کارمندان» قرار دارد و بهعنوان لوکسترین مرکز خرید زنجان شناخته میشود. این ساختمان ۷ طبقه دارد و با بازارهای معمولی فرق میکند؛ چون مدیریت آن فقط به برندها و فروشگاههای خاص اجازه فعالیت میدهد.
به همین دلیل، اجناسی که اینجا میبینید معمولاً کیفیت بالا و قیمت بیشتری نسبت به مرکز شهر دارند. طبقات اول تا چهارم مخصوص خرید است، اما طبقات بالایی یعنی پنجم، ششم و هفتم برای تفریح و شکمگردی طراحی شدهاند. وجود سینما و فودکورت باعث شده تا دانشآموزان و جوانان، حتی اگر قصد خرید نداشته باشند، برای تماشای فیلم یا خوردن غذا به اینجا بیایند. چیزهایی که در این مرکز پیدا میکنید:
- لباسهای مارکدار و بوتیکهای خاص
- لوازم آرایشی و بهداشتی برند
- گوشی موبایل و لوازم جانبی دیجیتال
- فودکورت (انواع فستفود و میانوعده)
- رستوران روشا (غذای ایرانی و فرنگی)
- پردیس سینمایی (اکران فیلمهای روز)
شما باید به سمت شمال شهر زنجان و منطقه شهرک کارمندان بروید. این مجتمع دقیقاً در خیابان مهدوی قرار گرفته است. مزیت این منطقه نسبت به بازار و مرکز شهر این است که خیابانهایش پهنتر هستند و ترافیک کمتری دارند؛ بنابراین رفتن با ماشین شخصی یا تاکسی به آنجا راحت انجام میشود.
شهربازی سرپوشیده قلعه شادی
وقتی با خانواده و بچهها سفر میکنید باید برنامههایی مختلفی را برای سرگرمی اعضای خانواده در نظر بگیرید. یکی از بهترین و سالمترین تفریحات برای همه اعضای خانواده رفتن به مجموعههای تفریحی است. یکی از محبوبترین این مراکز تفریحی در شهر زنجان «قلعه شادی» نام دارد که سومین شعبه آن در مجتمع تجاری اشراق ساخته شده است.
وقتی وارد قلعه شادی میشوید، انگار پا به یک جنگل واقعی گذاشتهاید. همه چیز چوبی و گرم است. طراحی اینجا آنقدر جذاب و متفاوت انجام شده که جان میدهد برای اینکه با دوستانتان عکسهای یادگاری بگیرید.
خوبی ماجرا اینجا است که وسایل بازی فقط برای سنین پایین نیست. دستگاهها و بازیهای شهربازی طوری انتخاب شدهاند که شما و دوستانتان هم میتوانید حسابی سرگرم شوید و با هم رقابت کنید. نگران زمان هم نباشید. این مجموعه در تمام روزهای هفته باز است. از ساعت ۱۱ صبح تا ۱۰ شب، هر وقت که فرصت داشتید، میتوانید روی این شهربازی سرپوشیده حساب کنید. بخشی از تفریحات موجود در این شهربازی به شرح زیر هستند:
- انواع بازیهای هیجانی و حرکتی
- بازیهای کامپیوتری و ویدئویی
- وسایل سرگرمی مخصوص کودکان
- دستگاههای بازی بزرگسالان
- بلیط و اعتبار استفاده از وسایل شهربازی
برای رفتن به این مرکز تفریحی، اول خودتان را به میدان رسالت زنجان برسانید. از آنجا وارد محله کوچه مشکی شوید و بعد خیابان شیخ فضلالله نوری را پیدا کنید. ساختمان تجاری اشراق درست در همین خیابان است و مجتمع قلعه شادی هم طبقه دوم همین ساختمان قرار دارد. اگر سؤالی داشتید یا خواستید هماهنگ کنید، با شماره 04133478490 تماس بگیرید.
پردیس سینمایی بهمن
اگر در زنجان هستید و هوس سینما رفتن دارید، یکراست سراغ «پردیس سینمایی بهمن» بروید. اینجا اصلیترین سینمای شهر است. شاید از زنجانیها یا روی نقشههای قدیمی، اسم «سینما ۲۹ بهمن» را بشنوید و بخوانید؛ گیج نشوید، این همان سینمای جدید است.
ساختمان قدیمی را کاملاً خراب کردند و از سال ۱۴۰۰، یک ساختمان شیک و مجهز به جایش ساختند. پس خیالتان راحت باشد که قرار نیست وارد یک سالن کهنه شوید. همه چیز از صندلیها تا کیفیت صدا و تصویر، نو و استاندارد است. برای دیدن جدیدترین فیلمهای اکران شده، پردیس سینمایی بهمن بهترین گزینه در زنجان است.
این مجموعه زیر نظر مؤسسه «بهمن سبز» اداره میشود و دارای سه سالن نمایش مجزا با کیفیت تصویر لیزری فولاچدی و سیستم صوتی پیشرفته است. سالن اصلی در طبقه همکف با ۲۳۵ صندلی و دو سالن دیگر در طبقه فوقانی با ظرفیتهای ۴۶ و ۶۵ صندلی (مجموع ۳۴۶ صندلی) قرار دارند. همچنین بخشی با عنوان «کافه کتاب» در لابی این سینما تعبیه شده است.
صندلیهای نصب شده از نوع طبی و استاندارد سینمایی (VIP) بوده و کفسازی سالنها برای دید بهتر تماشاگران به صورت پلکانی اصلاح شده است. همچنین در لابی سینما بخشی بهعنوان «کافه کتاب» و بوفه تنقلات برای مراجعین در نظر گرفته شده است.
این سینما در خیابان امام خمینی، بین سبزهمیدان و میدان انقلاب واقع شده است. شما میتوانید بلیط را هم حضوری از گیشه و هم به صورت اینترنتی از سایتهایی مانند سینماتیکت و گیشه ۷ تهیه کنید.
مجتمع تجاری اشراق
اگر دنبال جایی هستید که هم خرید کنید، هم بچهها سرگرم باشند و هم کمی استراحت کنید، مجتمع تجاری و تفریحی اشراق زنجان حسابی به کارتان میآید. فضای این مرکز خرید مدرن و دلباز است، راهروهای عریض دارد و از شلوغی و همهمه بازارهای سنتی خبری نیست.
همانطور که بالاتر توضیح دادیم یکی از بهترین بخشهای این مجتمع، شهربازی سرپوشیدهاش در طبقه دوم است. بچهها و نوجوانها کلی سرگرم میشوند و شما هم بدون دغدغه میتوانید دوری بزنید و خرید کنید. سیستم سرمایش و گرمایش مجتمع هم همیشه خوب کار میکند، پس فرقی ندارد چه فصلی بروید؛ هوای داخلش همیشه دلپذیر است. در این مرکز خرید به اجناس زیر دسترسی دارید:
- پوشاک زنانه، مردانه و بچگانه
- کیف و کفش چرم و اسپرت
- لوازم آرایشی و بهداشتی
- عطر و ادکلن
- شال و روسری
- زیورآلات و اکسسوری
- لوازم جانبی موبایل و دیجیتال
- عینک آفتابی و ساعت
- خوراکی و نوشیدنی
برای دسترسی به این مجموعه باید ابتدا وارد منطقه معروف کوچه مشکی در شهر زنجان شوید. مبدأ حرکت را میدان رسل در نظر بگیرید و به سوی چهارراه دارالقرآن برانید. با ورود به خیابان شیخ فضلالله نوری، ساختمان مجتمع در حاشیه خیابان قابل رویت بوده و جای پارک در خیابانهای اطراف وجود دارد.
پیست اسکی پاپایی
پیست اسکی پاپایی تنها جای استاندارد در استان زنجان برای ورزشهای زمستانی است که ۸۰ هکتار وسعت دارد. نکته مثبت این پیست، شیب ملایم و امن دامنههای آن است؛ یعنی حتی اگر تا حالا اسکی نکردهاید یا تازهکار هستید، اصلاً نگران نباشید، چون میتوانید با خیال راحت در بخش شرقی پیست تفریح کنید. این مکان یک فضای مناسب برای گروههای دوستانه و خانوادهها است تا چند ساعتی دور از شلوغی، حسابی برفبازی کنند و خوش بگذرانند. خدمات زیر در پیست اسکی پاپایی ارائه میشوند:
- بلیط ورودی محوطه و پیست
- لوازم و تجهیزات اجارهای اسکی
- خدمات آموزشی و مربیگری
- نوشیدنیهای گرم و خوراکیهای بوفه
- جای پارک خودرو
برای رفتن به پیست اسکی پاپایی، باید از شهر زنجان خارج شده و وارد جاده قدیم زنجان به سمت بیجار (مسیر کردستان) شوید. حدود ۴۵ کیلومتر که در جهت جنوب غربی رانندگی کنید، پیش از رسیدن به مرکز شهرستان ایجرود، محوطه پیست نمایان میشود. این مجموعه در ۳ کیلومتری ایجرود واقع شده و ورودی آن از جاده اصلی کاملاً در دسترس است.
مجموعه تفریحی گاوازنگ (ایل داغی)
مجموعه تفریحی ائلداغی یکی از معروفترین جاهای تفریحی زنجان است که خیلیها حداقل یک بار اسم آن به گوششان خورده است. البته اگر از مردم شهر آدرسش را بخواهید، احتمالاً آن را با اسم «گاوازنگ» میشناسند. این مجموعه درست در شمالیترین نقطه زنجان و کنار کوه قرار گرفته است.
اولین چیزی که گاوازنگ را خاص میکند، ارتفاعش است. وقتی آنجا میروید، حس میکنید روی بام شهر ایستادهاید و همین باعث شده به آن لقب «بام زنجان» بدهند. کافی است چند لحظه بایستید و اطراف را نگاه کنید؛ کل شهر زیر پایتان است و منظرهای میبینید که هم برای عکاسی و هم برای تماشا بینظیر است.
نکته مهم دیگر وجود یک سد خاکی در این منطقه است. وجود آب سد در کنار کوهستان باعث شده هوای این منطقه همیشه خنکتر و تمیزتر از داخل شهر باشد. به همین دلیل، اینجا پاتوق اصلی خانوادهها و جوانهای زنجانی است؛ مخصوصاً در روزهای گرم سال که همه دنبال یک هوای خنک و جای دنج برای پیکنیک هستند.
پس اگر خواستید یک عصر خوب را بگذرانید یا مهمان داشتید و خواستید نمای کامل شهر را نشانش دهید، گاوازنگ بهترین گزینه است. در این منطقه خدمات زیر نیز ارائه میشوند:
- چشمانداز پانوراما و شبانه شهر
- سد خاکی و منظره زیبای آب
- آبشار مصنوعی و آبنماهای متعدد
- رستورانها و سفرهخانههای سنتی
- آلاچیق و سکوهای نشیمن
- مسیرهای کوهنوردی و پیادهروی
- پیست دوچرخهسواری کوهستان
- سایت پرواز با پاراگلایدر
- فضای مناسب بادبادکبازی کودکان
برای رفتن به این تفرجگاه خوشمسیر، باید به سمت شمال شهر زنجان حرکت کنید. بهترین راه این است که خودتان را به بلوار قائم برسانید و از آنجا وارد اتوبان اختصاصی گاوازنگ شوید. این بلوار عریض و هموار شما را مستقیماً به کوه میبرد. پس از طی کردن مسافتی حدود سه کیلومتر در سربالایی ملایم این اتوبان، به ورودی مجموعه و سد خواهید رسید.
جاهای دیدنی کمتر شناخته شده در زنجان
به جز جاهای معروف، زنجان جاهای دیدنی دیگری هم دارد که کمتر کسی سراغشان میرود. یکی از این جاها «مجموعه تاریخی چلبی اوغلو» است که فقط ۵۰۰ متر با گنبد سلطانیه فاصله دارد. جالب است بدانید که سن و سال این ساختمان حتی از خود گنبد سلطانیه هم بیشتر است.
اینجا در واقع یک آرامگاه و محل عبادت قدیمی بوده که آجرکاریهای خاصی دارد و فضای آرام و ساکتش حس خیلی خوبی به آدم میدهد.
کمی آنطرفتر در جنوب سلطانیه، «آرامگاه ملاحسن کاشی» قرار دارد. این بنا با گنبد فیروزهای خوشرنگ خود وسط دشت کاملاً مشخص است و کاشیکاریهای زیبایش واقعاً ارزش دیدن دارد.
اگر هم دوست دارید روستاهای قدیمی را ببینید، حتماً به «روستای تاریخی درسجین» در شهرستان ابهر سر بزنید. راه رفتن در این روستا حس جالبی دارد؛ کوچهها سنگفرش شدهاند، خانهها ایوان چوبی دارند و مردمش هنوز با یک لهجه قدیمی و خاص صحبت میکنند.
این منطقه مرکز انگور منطقه است؛ پس هم میتوانید از هوای خنک و دیدن خانههای سنتی لذت ببرید و هم خوشمزهترین انگورها و کشمشهای محلی را در همان فضای طبیعی و دستنخورده امتحان کنید و برای سوغاتی بخرید.
جاهای دیدنی زنجان مناسب خانواده و کودکان
برای خانوادهها و بچهها دو مکان مهم و دیدنی در زنجان هستند که بین مسافران محبوبیت زیادی دارند. یکی از آنها پارک جنگلی ارم است. پارک جنگلی ارم در غرب زنجان، توقفگاهی عالی با درختان بلند و سایهای خنک است. خوبیاش این است که سکوهای سیمانی زیادی دارد؛ پس میتوانید راحت و بدون نگرانی از خاکی شدن وسایل، زیرانداز پهن کنید یا چادر بزنید.
وسط همین پارک، «موزه تاریخ طبیعی زنجان» قرار دارد. این یعنی لازم نیست جای دوری بروید تا بچهها سرگرم شوند. دیدن حیوانات تاکسیدرمیشده مثل شیر، خرس و آهو برایشان هم جذاب است و هم آموزنده.
خیالتان از بابت امکانات راحت باشد؛ پارکینگ، سرویس بهداشتی، آب آشامیدنی و بوفه در دسترس است. چون پارک نگهبانی و روشنایی مناسبی دارد، امنیتش بالا است و خیلی از خانوادهها و مسافران، شب را با خیال راحت همینجا میمانند.
مسیرش خیلی سرراست است. از خروجی غربی شهر به سمت «میدان جهاد» بروید. میدان را که رد کردید، وارد ابتدای بزرگراه زنجان-میانه میشوید. همان جا درختان پارک و تابلوی ورودی را کنار جاده میبینید.
مکان تفریحی بعدی «پارک ملت» است. پارک ملت بهعنوان یکی از بزرگترین و قدیمیترین بوستانهای زنجان، فضایی عالی برای استراحت مسافران و تفریح مردم شهر دارد.
جذابیت اصلی اینجا، «شهربازی» بزرگ و معروفش است. اگر بچه کوچک دارید یا حتی خودتان دنبال هیجان هستید، پارک ملت انواع وسایل بازی برقی و مکانیکی را دارد که میتواند چند ساعتی همه را سرگرم کند.
جدا از شهربازی، خود پارک پر از درختان بلند و قدیمی است که سایههای خنکی دارند. فضای پارک آنقدر بزرگ است که حتی در شلوغترین روزها هم جای مناسبی برای پهن کردن زیرانداز و خوردن یک ناهار خانوادگی پیدا میکنید.
پارک ملت امکانات کاملی دارد؛ از پارکینگ و سرویس بهداشتی گرفته تا نمازخانه و بوفههایی برای خرید تنقلات. به خاطر همین امکانات و امنیت بالا، خیلی از مسافران ترجیح میدهند شب را در سکوهای مخصوص چادر این پارک بگذرانند. خلاصه اگر دنبال جایی هستید که هم بچهها بازی کنند و هم بزرگترها در فضای سبز استراحت کنند، پارک ملت گزینه اول است.
پارک ملت دقیقاً در ورودی شرقی شهر زنجان و در حاشیه «بلوار خرمشهر» واقع شده است. اگر از اتوبان یا جاده قدیم تهران وارد شهر زنجان شوید، این پارک نخستین جاذبهای است که میبینید. قبل از رسیدن به میدان ورودی شهر (میدان بسیج)، درختان پارک و چرخوفلک شهربازی در سمت راست جاده کاملاً نمایان است.
نکات مهم برای بازدید و گردش در شهر زنجان
برای تجربه سفری لذتبخش به زنجان، بهتر است از اواسط اردیبهشت تا شهریور سفر کنید تا سرمای سخت زمستان اذیتتان نکند، اما حواستان باشد که اگر به قصد دیدن مراسم مذهبی نمیروید، روزهای هشتم و یازدهم محرم را انتخاب نکنید چون شهر بسیار شلوغ میشود و هتلها کاملاً پر هستند.
از آنجا که هتلهای لوکس در زنجان محدودند، حتماً رزرو را از قبل انجام دهید و در زمان گشتوگذار، برای دیدن مکانهایی داخل شهر مثل بازار، ماشین را پارک کنید و پیاده بروید، اما برای دیدن گنبد سلطانیه یا غار کتلهخور که فاصله زیادی دارند، باید یک روز کامل وقت بگذارید.
در کنار اینها، فراموش نکنید که غذای معروف «جغوربغور» سنگین است و بهتر است مثل مردم محلی آن را در وعده صبحانه یا ناهار میل کنید؛ نکته آخر اینکه هنگام خرید سوغات، ظروف مسی سنگینتر را انتخاب کنید و اگر چاقو خریدید، حتماً آن را در چمدان بار هواپیما بگذارید تا در فرودگاه دچار مشکل نشوید.
بهترین زمان برای سفر به زنجان
اگر از گرمای تابستان فراری هستید، بهترین زمان سفر به زنجان از اردیبهشت تا شهریور است؛ هوای این ماهها آنقدر مطبوع است که شبها به جای کولر، باید پتو استفاده کنید. اما برعکس، در نیمه دوم سال به خاطر برف و یخبندان، دیدن جاذبههای خارج شهر تقریباً غیرممکن میشود.
البته یک نکته مهم دیگر هم وجود دارد؛ اگر میخواهید در مراسم خاص هشتم و یازدهم محرم شرکت کنید، به دلیل شلوغی عجیب شهر باید از ماهها قبل برای رزرو هتل در زنجان اقدام کنید، اما اگر هدفتان فقط تفریح است، پیشنهاد میکنم دور این تاریخها را خط بکشید تا اسیر ترافیک سنگین و خیابانهای بسته نشوید.
راهنمای حمل و نقل و دسترسی در شهر زنجان
چون زنجان بین تهران و تبریز قرار گرفته، سفر با ماشین شخصی به آن خیلی راحت و بیدردسر است. اگر هم امنیت بیشتر میخواهید، قطار گزینه بسیار خوبی است. البته فرودگاه هم دارد، اما چون پروازهایش کم است، باید حتماً از قبل چک کنید؛ ترمینال اتوبوسرانی هم که در ورودی شهر آماده خدمترسانی است.
برای گشتوگذار داخل شهر، پیشنهاد میکنیم ماشین را بیخیال شوید و پیاده بروید، چون همه دیدنیها نزدیک هم هستند؛ اگر هم خسته شدید، تاکسیهای زرد و اینترنتی فراواناند. فقط نکته مهم اینجا است که برای دیدن جاهای خارج شهر مثل گنبد سلطانیه، وسیله عمومی محدود است و حتماً باید ماشین شخصی داشته باشید یا خودرو کرایه کنید.
شما از تجربههای سفر به زنجان بگویید
زنجان از آن شهرهایی است که شاید اولش فقط به هوای خرید چاقو یا دیدن گنبد سلطانیه بروید، اما وقتی پای کوههای رنگی ماهنشان و موزه عجیب مردان نمکی به میان میآید، حسابی غافلگیرتان میکند. ما سعی کردیم نقشه راه را طوری برایتان بچینیم که هم بهترین فصل را انتخاب کنید تا از سرما اذیت نشوید، و هم بدانید برای دیدن هر جاذبه چقدر باید رانندگی کنید تا وقت کم نیاورید. خلاصه که این شهر هم تاریخ دارد، هم طبیعت و هم غذاهای لذیذی مثل جغوربغور که حیف است امتحان نکنید.
چند بار به زنجان سفر کردهاید؟ به نظرتان جای کدام دیدنی، رستوران یا نکته خاص در این مطلب خالی بود؟ حتماً در بخش نظرات از تجربههای شخصیتان برای ما و بقیه مسافران بنویسید؛ هیچچیز به اندازه تجربه واقعی شما کمککننده نیست.
سوالات متداول
برای بازدید از جاذبه های زنجان چقدر زمان نیاز داریم؟
اگر فقط میخواهید داخل شهر زنجان را بگردید، ۱ تا ۲ روز زمان کافی است. اما اگر دوست دارید جاهای دیدنی بیرون شهر مثل گنبد سلطانیه و غار کتلهخور را هم ببینید، باید ۳ تا ۴ روز وقت بگذارید.
جاهای دیدنی و جاذبه های رایگان زنجان کدامند؟
خیلی از جاهای دیدنی زنجان رایگان هستند و نیازی به خرید بلیط ندارند. مثلاً گشتوگذار در بازار سنتی، دیدن پل تاریخی میر بهاءالدین و مسجد جامع یا تفریح در مجموعه گاوازنگ (ائلداغی) هیچ هزینهای برایتان ندارد.
بهترین جاهای دیدنی اطراف و یا نزدیک شهر زنجان کدامند؟
خیلی از جاهای دیدنی و بینظیر زنجان، در اطراف شهر قرار دارند. از مهمترین این جاذبهها میتوان به گنبد سلطانیه (بزرگترین گنبد آجری جهان)، غار عجیب کتلهخور، کوههای رنگی آلاداغلار و قلعه بهستان (دودکش جن) در ماهنشان اشاره کرد.
آیا شهر زنجان ساحل دارد؟
خیر، زنجان دریا ندارد و یک شهر کوهستانی است. اما در شمال شهر، «سد گاوازنگ» یک دریاچه مصنوعی دارد که میتوانید برای تفریح کنار آب، به آنجا بروید.
بهترین زمان سفر به شهر زنجان کی است؟
بهخاطر هوای سرد زنجان، بهتر است سفرتان را برای اواسط اردیبهشت تا شهریور برنامهریزی کنید. در این فصل هوا کاملاً خنک میشود و طبیعت هم در سرسبزترین حالت خودش قرار دارد.
