وقتی صحبت از سفر مشهد میشود، بیشتر ما یاد حرم، بازار و شاید پارکهای آبی میافتیم. اما اگر کسی بخواهد عصری را در طبیعت بگذراند و خرج زیادی هم نکند، کجا باید برود؟ پیدا کردن جایی که هم منظره قشنگی داشته باشد، هم رفتن به آنجا در ترافیک اذیتکننده نباشد و هم به همه اعضای خانواده (از بچه کوچک تا افراد مسن) خوش بگذرد، کار راحتی نیست.
خوشبختانه کوهسنگی مشهد دقیقاً همان جایی است که دنبالش میگردید. پارکی که با آن دو کوه سنگی معروف و استخرهای بزرگش، هم بین مسافران محبوب شده و هم پاتوق خود مشهدیها است. تازه ایستگاه مترو هم دارد که کار را خیلی راحت کرده است که میتوانید برای دسترسی بهتر نقشه مترو مشهد را قبل از رفتن به آنجا چک کنید. در این مقاله از قطار فدک میخواهیم سیر تا پیاز این پارک را برایتان بگوییم؛ از آدرس دقیق گرفته تا هزینهها، تا وقتی رسیدید دقیقاً بدانید چه کار کنید و کجا بروید. همراه ما باشید.
درباره کوهسنگی مشهد
این بوستان پس از پارک ملت، دومین پارک بزرگ شهر است و به دلیل داشتن ساختار طبیعی متفاوت، شهرت زیادی دارد. شهرداری مشهد در سالهای گذشته طرح بزرگی به نام «هفت باغ» را در این منطقه اجرا کرد که باعث شد وسعت پارک به حدود ۱۰۰ هکتار برسد.
ویژگی اصلی این مکان، قرار گرفتن استخرهای پر آب و فوارهها در کنار کوههای سنگی و سخت است. وقتی از مسیر پلکانی بالا میروید و به قله میرسید، تمام شهر مشهد زیر پای شما قرار میگیرد. تماشای شهر و گنبد طلایی حرم از آن ارتفاع، تصویری است که فراموش نخواهید کرد. این منطقه هم برای کوهنوردان جذابیت دارد و هم برای خانوادههایی که قصد دارند چند ساعتی را در طبیعت و محیطی باز بگذرانند.
کوهسنگی مشهد دقیقا کجاست؟
پیدا کردن مسیر این تفرجگاه بسیار ساده است و خوشبختانه در محدوده طرح ترافیک قرار ندارد. این مجموعه در جنوب غربی مشهد و انتهای خیابانی پهن و پر از درخت به همین نام واقع شده است. برای جلوگیری از ترافیک و شلوغی، سه ورودی مجزا برای ورود خودروها و عابران ساختهاند.
ورودی اصلی در انتهای خیابان کوهسنگی است. ورودی دوم از سمت بلوار ابوذر غفاری و ورودی سوم از حاشیه بزرگراه شهید کلانتری (بزرگراه شهید سلیمانی) باز میشود. داشتن این ورودیهای متعدد باعث شده تا رفت و آمد خودروها حتی در روزهای تعطیل هم روان باشد. در نقشه زیر میتوانید موقعیت دقیق کوهسنگی مشهد را ببینید.
تاریخچه کوهسنگی مشهد
وقتی داستان گذشته اینجا را بدانید، گشت و گذار بیشتر میچسبد. قدمت کوهسنگی خیلی زیاد است و از زمان صفویه، پاتوق تفریح شاهان و بزرگان بوده است. جالب است بدانید که شاهعباس صفوی دقیقاً در همین نقطه و وقتی ۱۶ساله بود، تاجگذاری کرد؛ یعنی شما وارد یک مکان کاملاً تاریخی میشوید.
تا سال ۱۳۱۰ شمسی، کوهسنگی دستنخورده بود و ساختمان خاصی نداشت. بعد کمکم استخر ساختند و آب قنات را جاری کردند تا شبیه پارک شود. اما سال ۱۳۱۸ اوضاع تغییر کرد؛ مهندسان آلمانی آمدند و خیابانکشی و گلکاریها را مرتب کردند.
محبوبیت این مکان قدیمی آنقدر زیاد است که معمولاً در برنامه هر تور مشهد یا سفر دوستانهای، گشت و گذار در این پارک و عکس گرفتن با شیرهای سنگی جایگاه ویژهای دارد. در سالهای اخیر هم با اضافه شدن دریاچه و موزه، ظاهر پارک خیلی امروزیتر و زیباتر شده است.
امکانات و بخشهای مختلف پارک کوهسنگی
کوهسنگی آنقدر امکانات مختلفی دارد که حوصله هیچکس سر نمیرود. جذابترین بخش، همان بالا رفتن از کوه است. نگران نباشید، یک مسیر پلهای سنگی و راحت برایش ساختهاند که شیب تندی ندارد. البته چون مسیر طولانی است، باید کمی انرژی داشته باشید تا به نوک قله برسید. پایین کوه هم استخر و دریاچه بزرگی هست که قایقهای پدالی دارد که هم برای بچهها و هم بزرگترها تفریح خیلی خوبی است.
اما جذابیتهای کوهسنگی فقط به کوه و درخت ختم نمیشود. وسط پارک یک ساختمان بزرگ و خاص میبینید که همان «موزه بزرگ خراسان» است. معماران، ظاهر این ساختمان ۱۲ طبقه را دقیقاً شبیه به «کاخ خورشید» کلات نادری ساختهاند. داخل موزه پر از اشیای تاریخی و قدیمی است که اگر به تاریخ علاقه دارید، حتماً باید ببینید. یک قسمت دیگر هم به نام «جبلالنور» وجود دارد که مزار هشت شهید گمنام است. این بخش فضای خاصی دارد و خیلیها بعد از تفریح، برای زیارت به آنجا میروند.
اگر اهل خرید هستید، بازار «چارسوق» غرفههای زیادی برای فروش صنایعدستی و دیگهای سنگی دارد. خانوادهها هم خیالشان راحت باشد، چون هم زمین بازی برای بچهها هست و هم نمازخانه و سرویس بهداشتی تمیز در جاهای مختلف پارک پیدا میشود. برای شکمگردی هم دستتان باز است؛ از رستورانهای سنتی که دیزی و شیشلیک دارند بگیرید تا ساندویچیهایی که تا دیروقت باز هستند. انصافاً غذا خوردن در هوای آزاد کوهسنگی خیلی میچسبد.
بهترین زمان بازدید از کوهسنگی مشهد
برای اینکه حسابی به شما خوش بگذرد، باید زمان درستی را انتخاب کنید چون سنگهای کوه خیلی زود داغ یا سرد میشوند. اگر هنوز تاریخ سفرتان معلوم نیست و مثلاً اگر از تهران سفر میکنید و تازه میخواهید بلیط قطار تهران مشهد را بگیرید، پیشنهاد ما این است که برای بهار یا پاییز برنامهریزی کنید. در این فصلها هوا عالی است؛ نه سنگها آنقدر داغ هستند که اذیت شوید و نه هوا آنقدر سرد است که نتوانید راه بروید.
اگر تابستان مسافر مشهد هستید، داستان کمی فرق میکند. ظهرها اصلاً به این مکان نروید چون سنگها حسابی داغ میشوند و آفتاب اذیتتان میکند. بهترین کار این است که برنامه را برای ساعت ۶ عصر به بعد بگذارید. شبهای تابستان باد خنکی میوزد و نشستن لب استخر حالتان را خوب میکند. فقط حواستان باشد که شبهای تعطیل و آخر هفتهها کوهسنگی غلغله میشود و پیدا کردن جای خالی کار سختی است.
اگر هم جزو کسانی هستید که سکوت و خلوتی را دوست دارید یا میخواهید اول صبح ورزش کنید، حتماً قبل از ساعت ۹ آنجا باشید. آن موقع پارک خلوت است و فقط صدای آب و پرندهها را میشنوید. برای عکاسها هم هیچوقت بهتر از دمدمای غروب نیست؛ چون نور آفتاب عالی میشود و عکسهایتان بینظیر از آب در میآید.
برای دیدن منظره شب هم باید صبر کنید تا هوا تاریک شود؛ آنوقت تماشای چراغهای شهر و گنبد حرم از آن بالا خیلی دیدنی است. زمستانها هم با اینکه برف روی کوه قشنگ است، ولی سنگها خیلی لیز و خطرناک میشوند. برای همین اگر با بچه کوچک یا پدربزرگ و مادربزرگتان هستید، زمستان اصلاً بالا نروید. حتما قبل از سفر به مشهد و بازدید از کوهسنگی در مورد بهترین زمان سفر به مشهد بخوانید.
مسیرهای دسترسی به کوهسنگی
خیالتان راحت، رفتن به کوهسنگی خیلی آسان است و از هر جای شهر راه دارد. اگر میخواهید هم زود برسید و هم در ترافیک گیر نکنید، بهترین کار استفاده از مترو است. خط ۲ ایستگاهی به اسم «کوهسنگی» دارد که پلههایش دقیقاً وسط پارک در میآید؛ یعنی از زیر زمین که بیرون میآیید، وسط فضای سبز هستید.
چون بسیاری از مسافران رزرو هتل مشهد را سمت خیابانهای نزدیک حرم مثل امام رضا انجام میدهند، چنانچه هتل شما هم جز هتلهای مشهد نزدیک حرم است بهتر بدانید که مسیرش کمی فرق میکند. باید اول سوار خط ۱ شوید، ایستگاه شریعتی (تقیآباد) پیاده شوید و همانجا خط عوض کنید و سوار قطارهای خط ۲ شوید.
اگر با ماشین خودتان میروید، حواستان باشد که خیابان اصلی کوهسنگی عصرها و روزهای تعطیل خیلی شلوغ میشود. پیشنهاد میکنیم به جای اینکه در ترافیک بمانید، از مسیر بزرگراه شهید کلانتری (شهید سلیمانی) بروید. آنجا ورودیهای بزرگ و پارکینگهای چند طبقه دارد که همیشه جا پیدا میشود و دیگر نگران جای پارک نیستید. البته یادتان باشد که باید هزینه پارکینگ را پرداخت کنید.
اگر هم میخواهید با اتوبوس بروید، کارتان راحت است. فقط باید سوار اتوبوسهایی شوید که روی تابلوی آنها نوشته «پایانه زکریا» یا «کوهسنگی». خوبیاش این است که از جاهای اصلی شهر مثل میدان شهدا، فلکه آب و پایانه آزادی اتوبوس دارد. ایستگاهش هم دقیقاً همان میدان اصلی کوهسنگی (در شمالی) است و نیازی به پیادهروی ندارید.
گرفتن تاکسی هم که دیگر کاری ندارد. همه رانندههای مشهد، چه اینترنتی و چه شهری، کوهسنگی را مثل کف دستشان میشناسند. فقط یک فوت کوزهگری را یادتان باشد، اگر وسایل پیکنیکتان سنگین است یا پدربزرگ و مادربزرگ همراهتان هستند، به راننده بگویید شما را «در شمالی» یا همان میدان اصلی کوهسنگی پیاده کند. آن مسیر زمینش صاف است و پله ندارد، برای همین خیلی راحتتر به استخر و رستورانها میرسید.
هزینهها و ساعت فعالیت
یک خبر خوب اینکه تفریح در اینجا خرج زیادی ندارد. برای وارد شدن به پارک، نشستن در آلاچیقها و بالا رفتن از کوه لازم نیست بلیط بخرید و همه چیز رایگان است. حتی استفاده از سرویس بهداشتی هم پولی نیست و لازم نیست دست به جیب شوید.
همچنین برخلاف بسیاری از پارکهای مشهد که دورشان حصار دارد و شبها بسته میشوند، این مجموعه دیوار و دروازه ندارد و به صورت شبانهروزی (۲۴ ساعته) باز است؛ بنابراین حتی اگر نیمهشب به مشهد رسیدید، میتوانید برای استراحت به کوهسنگی بیایید. البته چادر زدن و کمپینگ قوانین خاص خودش را دارد و معمولاً فقط در بخشهای مشخصی یا در ایام شلوغ سفر (مثل نوروز) با هماهنگی نگهبانی اجازه داده میشود.
نکات مهم هنگام بازدید
برای اینکه وسط تفریح پادرد نگیرید، اول از همه دور کفشهای پاشنهدار و مجلسی را خط بکشید. کوهسنگی پر از پله و سربالایی سنگی است، پس فقط کتونی بپوشید تا راحت باشید. حتی اگر چله تابستان است، یک لباس گرم نازک یا بادگیر همراهتان باشد. چون وقتی میرسید نوک قله، باد خیلی شدیدتر میوزد و ممکن است یکدفعه سردتان شود.
از همه مهمتر، آب خوردن است. قبل از اینکه پلهنوردی را شروع کنید، حتماً آب معدنی و خوراکیهایتان را از همان پایین بخرید. چون وقتی بالا میروید، دیگر خبری از مغازه و آبخوری نیست. اگر آن بالا تشنه شوید، هیچ چارهای ندارید جز اینکه آنهمه پله را دوباره برگردید پایین که حسابی خسته میشوید.
اگر کالسکه کودک یا ویلچر همراه دارید یا با افراد مسن به اینجا آمدهاید، باید بدانید که مسیر کوهنوردی اصلاً برای چرخ مناسب نیست و پلههای زیادی دارد. بهتر است برنامه خود را فقط برای گشتن در محوطه پایین و دور استخر تنظیم کنید که سطح صافی دارد. البته گاهی خودروهای برقی کوچکی از پارکینگ تا میدان اصلی حرکت میکنند که برای جابهجایی سالمندان کمک بزرگی هستند.
ایمنی را هم نباید دستکم بگیرید. سنگهای کوهسنگی، مخصوصاً قسمتهای صاف و صیقلی، حتی اگر خشک باشند باز هم کمی لیز هستند؛ پس مراقب باشید بچهها روی سنگها ندوند. لبههای استخر بزرگ هم حفاظ خیلی بلندی ندارد و نباید لحظهای چشم از کودکان بردارید.
اگر اهل پیکنیک هستید، سکوهای زیادی برای نشستن وجود دارد. فقط حواستان باشد که روشن کردن آتش روی زمین ممنوع است و باید از گاز مسافرتی استفاده کنید یا غذای آماده ببرید.
جاهای دیدنی نزدیک کوهسنگی
یکی از بهترین ویژگیهای کوهسنگی این است که جای پرتی قرار نگرفته و به خیلی از جاهای مهم شهر نزدیک است. مثلاً اگر بعد از تفریح هوس بازارگردی کردید، یکی از قدیمیترین و معروفترین پاساژهای مشهد یعنی «زیست خاور» نزدیکتان است.
کافی است یک تاکسی بگیرید و در کمتر از ده دقیقه به میدان تقیآباد برسید؛ جایی که جان میدهد برای خریدن سوغاتیهای اصل مثل زعفران، زرشک، فیروزه و انگشترهای عقیق که هم تنوع زیادی دارد و همقیمتهایش مناسب است. اگر هم دنبال لباسهای شیک و برند یا موبایلفروشیهای لوکس هستید، خیابان «احمدآباد» همانجا است و پیادهروی در پیادهروهای عریضش حسابی سرگرمتان میکند.
اگر هم میخواهید بعد از گردش، یکراست بروید حرم، اصلاً خودتان را اسیر ترافیک و هزینه تاکسی دربست نکنید. کارتان با همین متروی داخل پارک راه میافتد. سوار خط ۲ شوید و ایستگاه «شهدا» پیاده شوید. خوبیاش این است که آنجا هم به حرم خیلی نزدیک هستید و سریع میرسید، هم آرامگاه نادرشاه (باغ نادری) درست همانجا سر چهارراه است.
یک نکته جالب دیگر هم درباره همسایه دیواربهدیوار پارک است؛ باغ بسیار بزرگ «ملکآباد» که به ریههای تنفسی مشهد معروف است، دقیقا چسبیده به کوهسنگی قرار دارد. درست است که کسی اجازه ورود به این باغ شخصی را ندارد، اما همین که کنارش هستید باعث میشود هوایی که تنفس میکنید خیلی تمیزتر و خنکتر از بقیه جاهای شهر باشد.
تجربه آرامش بر بام سنگی شهر
اگر بخواهیم بین تمام گزینههای تفریحی مشهد یک جمعبندی داشته باشیم، کوهسنگی به چند دلیل منطقی یکی از بهترین انتخابها است. اول اینکه برعکس پارکهای آبی یا جاهای تفریحی جدید، خرجی روی دستتان نمیگذارد و ورودیاش رایگان است.
دوم اینکه رفت و آمد به آنجا خیلی آسان است؛ کمتر جایی پیدا میشود که مترو دقیقاً وسطش ایستگاه داشته باشد و شما را از ترافیک نجات دهد. تازه همه چیز هم یکجا جمع شده است؛ از کوهنوردی و موزه گرفته تا رستوران و بازار. پس اگر میخواهید هم در پول و هم در وقتتان صرفهجویی کنید و خوش بگذرانید، حتماً کوهسنگی را ببینید.
اگر قبلاً به کوهسنگی رفتهاید، خوشحال میشویم تجربهتان را برای ما بنویسید. به نظرتان کدام فصل یا چه ساعتی برای رفتن بهتر بود؟ اگر هم سؤالی دارید که در متن جوابش را پیدا نکردید، حتماً در بخش نظرات بپرسید تا راهنماییتان کنیم.
سؤالات متداول
آیا کوهسنگی مشهد ارزش رفتن و بازدید دارد؟
بله حتماً. اینجا بعد از حرم، معروفترین جای مشهد است. هم طبیعت و آب دارد، هم کوه. مخصوصاً شبها که شهر زیر پایتان روشن میشود منظره خیلی قشنگی دارد. چون مسیرش سرراست است و هزینه ورودی هم ندارد، واقعاً میارزد که یک سر بزنید و پشیمان نمیشوید.
آیا ورود به پارک کوهسنگی هزینه دارد؟
نه، ورود به خود پارک و بالا رفتن از کوه هیچ پولی نمیخواهد و رایگان است. در و دیوار هم ندارد و همیشه باز است. فقط بابت چیزهایی مثل پارکینگ ماشین، رفتن به موزه، قایقسواری یا شهربازی باید جداگانه پول بدهید.
آیا کوهسنگی برای خانوادهها و کودکان مناسب است؟
بله محیطش کاملاً خانوادگی است. پایین پارک صاف است و زمین بازی هم دارد، برای همین بچهها راحت سرگرم میشوند. فقط حواستان باشد که بالا رفتن از کوه پله زیادی دارد و برای بچههای خیلی کوچک که بغلی هستند یا کالسکه دارند سخت است؛ پس اگر بچه کوچک دارید بهتر است همان پایین دور استخر بگردید.
نزدیکترین ایستگاه مترو یا اتوبوس به کوهسنگی کدام است؟
بهترین راه متروی خط ۲ است. ایستگاه کوهسنگی دقیقاً داخل خود پارک است و پلههایش وسط پارک در میآید؛ یعنی راحتتر از این نمیشود. اگر هم اتوبوس سوار میشوید، خطهایی که به «پایانه زکریا» میروند، جلوی در اصلی (میدان کوهسنگی) ایستگاه دارند.
