خیلیها وقتی اسم خرمشهر را میشنوند، ناخودآگاه یاد جنگ و روزهای سخت آن میافتند. اما واقعیت این است که خرمشهر امروز، شهری جنگزده یا موزه تاریخی نیست؛ بلکه شهری زنده است که میتوانید در آن از قایقسواری در کارون، خرید در بازارهای ارزانقیمت منطقه آزاد و طبیعتگردی در نخلستانها لذت ببرید.
اگر قصد دارید به جنوب سفر کنید، خرمشهر یکی از آن مقاصدی است که نباید از دست بدهید. این شهر هم برای علاقهمندان به تاریخ جذاب است و هم برای کسانی که دنبال خرید و تفریح هستند. در این مقاله از قطار فدک، سعی کردهایم یک راهنمای کامل و کاربردی را برایتان آماده کنیم؛ از معرفی جاهای دیدنی و مراکز خرید گرفته تا نکات مهمی درباره زمان سفر و حملونقل که دانستنشان قبل از حرکت ضروری است. همراه ما باشید.
جاذبه های تاریخی و فرهنگی خرمشهر
بخش زیادی از دیدنیهای خرمشهر، بناهای تاریخی و یادگارهای باقیمانده از دوران جنگ هستند. این مکانها شامل موزهها، ساختمانهای قدیمی و پلهایی میشود که بازدید از آنها شما را با گذشته و وقایع مهم این شهر آشنا میکند. در ادامه، لیست مهمترین جاذبههای تاریخی و فرهنگی خرمشهر را که پیشنهاد میکنیم در برنامه سفر خود قرار دهید، آوردهایم.
موزه جنگ (ساختمان سابق نفت)
موزه جنگ خرمشهر که تابلوهای آن را با نام «مرکز فرهنگی دفاع مقدس» هم میبینید، یکی از اصلیترین جاهایی است که در سفر به خرمشهر باید ببینید. داستان این مکان جالب است؛ اینجا در واقع یک ساختمان خیلی قدیمی است که سال ۱۳۰۹ ساخته شده و تا قبل از جنگ، دفتر اداری شرکت نفت بوده است.
با شروع جنگ و اشغال خرمشهر، عراقیها این ساختمان را گرفتند. چون ساختمان محکمی بود و دید خوبی به اطراف داشت، سربازان عراقی از آن بهعنوان محل دیدبانی استفاده میکردند تا روی منطقه تسلط داشته باشند.
بعد از اینکه خرمشهر آزاد شد، تصمیم گرفتند این ساختمان را که کلی خاطره و جای گلوله روی دیوارهایش بود، حفظ کنند. بخشی از آن را بازسازی کردند و از سال ۷۵ رسماً شد همین موزهای که در حال حاضر مسافران از آن بازدید میکنند.
برای اینکه با حوصله اینجا را ببینید، حدود ۱ تا ۲ ساعت وقت لازم دارید. پیدا کردنش هم خیلی راحت است؛ باید به استان خوزستان، شهر خرمشهر بروید و وارد بلوار ساحلی بشوید. موزه دقیقاً در خیابان امام خمینی (ره) قرار دارد که مردم محلی هنوز به آنجا «لبشط» میگویند. ساختمان درست کنار پل فلزی معروف یا همان پل شهید جهانآرا واقع شده است.
مسجد جامع خرمشهر
مسجد جامع معروفترین بنای خرمشهر است که احتمالاً تصویرش را بارها در عکسهای آزادسازی شهر دیدهاید. این مسجد قدمت زیادی دارد و سن آن به بیش از ۱۲۰ سال میرسد، هرچند معلوم نیست اولین بار دقیقاً چه کسی آن را ساخته است. البته چیزی که الان میبینید تغییرات زیادی کرده است؛ مثلاً سال ۱۳۴۸ یک زمین به سمت غربی آن اضافه کردند و ساختمان را نوسازی کردند.
ماجرای اصلی این مسجد مربوط به دوران جنگ است. زمانی که درگیریها شروع شد، اینجا مرکز اصلی شهر بود. رزمندهها و مردم حدود ۴۵ روز در همین مسجد جلوی پیشروی دشمن مقاومت کردند. در آن روزها مسجد جامع هم ستاد عملیات، هم بیمارستان و هم محل استراحت بود.
در آن شلوغی و تیراندازیها، حدود ۴۰ درصد ساختمان مسجد، از جمله دو گلدسته و گنبد بزرگش با توپ و تانک دشمن تخریب شد. بعد از تمام شدن جنگ، اینجا را کامل بازسازی کردند و حتی زمینهای اطراف را خریدند تا فضا برای مسافران و زائران بزرگتر شود. در حال حاضر این مسجد هم محل عبادت است و هم بهعنوان یک اثر ملی ثبت شده است.
چیزهایی که در این مسجد خواهید دید به شرح زیر هستند:
- نمای بیرونی و معماری؛ ترکیبی از آجرکاری و حدود هزار متر کاشیکاری با خطوط و آیات قرآن
- گنبد و گلدستهها؛ دو گلدسته با ارتفاع ۲۸ متر و دو گنبد بزرگ و کوچک تزیین شده با کاشی معرق
- فضای داخلی و حیاط؛ محوطه بازسازی شده همراه با حوض آبنما و رواقهای مخصوص عابر پیاده
- امکانات رفاهی؛ مهمانسرا و فضای استراحت برای زائران در ضلع شمالی
- موقعیت مکانی خاص؛ قرارگیری در کنار بازارهای قدیمی و پرتردد «سیف» و «صفا»
برای بازدید از این مسجد نیازی به پرداخت ورودی نیست و بازدید کاملاً رایگان است. اگر بخواهید با دقت همه جا را ببینید و فضای آن را حس کنید، بین ۱ تا ۲ ساعت زمان لازم دارید. آدرس هم خیلی سرراست است؛ باید به خرمشهر بروید و سراغ خیابان چاسبی را بگیرید. چون مسجد نزدیک بازار است، پیدا کردنش سخت نیست. روی نقشه گوشی هم اگر بزنید «مسجد جامع خرمشهر»، دقیقاً شما را به همین نقطه میرساند.
پل قدیم خرمشهر (پل آزادی)
پل قدیم که محلیها به آن «پل آزادی» هم میگویند یکی از مهمترین نمادهای جنگ در ایران است. ساخت این پل سال ۱۳۳۸ شروع شد و آن زمان که هنوز امکانات زیادی نبود، ۱۱ سال طول کشید تا تمام شود. این پل در واقع روی کانال عضدی (شاخهای از رود کارون) ساخته شده تا قسمت شمالی و جنوبی خرمشهر را به هم وصل کند.
اهمیت اصلی این پل مربوط به روزهای اول جنگ است. اینجا آخرین سنگر مقاومت رزمندهها قبل از سقوط شهر بود. وقتی تانکهای عراقی پیشروی میکردند، رزمندهها مجبور شدند نیمی از پل را منفجر کنند.
شاید این کار ناراحتکننده به نظر برسد، اما همین تصمیم باعث شد عراقیها نتوانند وارد بخش جنوبی و شهر آبادان شوند و در واقع آبادان را از سقوط نجات داد. بعد از جنگ، پل دوباره بازسازی شد. جالب است بدانید این پل آنقدر مهم است که تنها پلی در کشور است که سه بار تصویرش را روی تمبرهای یادبود چاپ کردند.
به خاطر سن و سال زیاد پل (بیش از ۶۰ سال) و آسیبهایی که در جنگ دیده، از سال ۸۹ تصمیم گرفتند عبور ماشینها را ممنوع کنند تا پل سالم بماند. در حال حاضر فقط عابران پیاده میتوانند از روی آن رد شوند که اتفاقاً فرصت خوبی است تا آن بالا بایستید و رفتوآمد لنجها و قایقها را تماشا کنید.
بازدید از این پل رایگان است و هر ساعتی از شبانهروز که بروید باز است. برای دیدنش باید به مرکز شهر خرمشهر بروید، جایی که شهر توسط رودخانه به دو نیمه شمالی و جنوبی تقسیم شده است. ورودی پل پلههایی دارد که میتوانید از آن بالا بروید. یادتان باشد که اجازه عبور با ماشین را ندارید و باید ماشین را اطراف پل پارک کنید و پیاده روی پل قدم بزنید.
کاخ فیلیه (قصر شیخ خزعل)
اگر در خرمشهر سراغ قصر فیلیه یا همان کاخ شیخ خزعل را بگیرید، احتمالاً با حسرت مردم محلی روبهرو میشوید. این مکان زمانی یکی از زیباترین ساختمانهای دوره قاجار و نماد شکوه خرمشهر در کنار رود کارون بود. قصر را شیخ خزعل (حاکم وقت خوزستان) سال ۱۹۱۷ برای خودش ساخت. آن زمانها اینجا آنقدر آباد و زیبا بود که مردم شهر برای تفریح به اطرافش میآمدند.
معماری این کاخ واقعاً دیدنی بود؛ در و پنجرههایش را از چوبهای گرانقیمت ساج و آبنوس ساخته بودند و سقفهایش آینهکاریهای خیرهکنندهای داشت. حتی جنگ هم نتوانست این بنا را کامل از بین ببرد؛ با اینکه در دوران جنگ آسیب دید، اما بعد از آن مرمت شد و حتی دانشکده علوم دریایی مدتی آنجا مستقر بود.
اما قسمت تلخ ماجرا اینجا است که با وجود ثبت ملی بودن و شروع مرمتها، ناگهان در سال ۱۳۸۹ این اثر تاریخی به دلایل نامعلومی تخریب شد و حالا فقط یاد و خاطرهاش (و بقایای آن) باقی مانده است.
اگر دوست دارید سری به محل این اثر تاریخی بزنید، بازدید از آن رایگان است و حدود ۱ ساعت وقتتان را میگیرد. این مکان در استان خوزستان و شهر خرمشهر، در محدوده ساحلی رود کارون (منطقه فیلیه) قرار دارد. هرچند که اصل بنا تخریب شده، اما دیدن محلی که روزگاری چنین عمارتی در آن برپا بوده، شما را با بخشی از تاریخ پرفراز و نشیب خرمشهر آشنا میکند.
یادمان شهدای شلمچه
شلمچه نزدیکترین نقطه مرزی ایران به شهر بصره عراق است. اهمیت شلمچه به این خاطر است که وقتی جنگ شروع شد، ارتش عراق اولین هجوم سنگینش را از همین مسیر انجام داد. به همین دلیل، این منطقه پر از خاطرات تلخ و شیرین روزهای مقاومت است.
در طول جنگ، عملیاتهای زیادی در این خاک انجام شد. مهمترین آنها عملیات «کربلای ۵» بود که خیلیها آن را سختترین نبرد کل دوران دفاع مقدس میدانند. سالها بعد از جنگ، به دستور رهبر انقلاب، تصمیم گرفتند اینجا را ساماندهی کنند. این یادمانی که حالا میبینید را «آستان قدس رضوی» ساخته است. در مرکز این محوطه، پیکر ۸ شهید گمنام به خاک سپرده شده که فضای شلمچه را بسیار معنوی کرده است.
یک نکته جالب در مورد محیط اطراف این منطقه وجود دارد؛ پاسگاه مرزی قدیمی که در روز اول جنگ به دست دشمن افتاده بود، هنوز در جنوب یادمان و کنار ساختمان گمرک دیده میشود. روبهروی آن هم پاسگاه مرزی عراق قرار دارد. اینجا محل عبور بسیاری از مسافران کربلا و کاروانهای راهیان نور است و همیشه حال و هوای خاصی دارد.
برای بازدید از این منطقه باید از شهر خرمشهر به سمت غرب بروید تا به مرز برسید. مسیر کاملاً مشخص است و تابلو دارد. چون منطقه مرزی و شکار ممنوع است، قوانین خاص خودش را دارد اما در یادمان به روی همه مسافران و زائران باز است. زمان بازدید هم محدودیت خاصی ندارد، اما غروبهایش بسیار تماشایی است.
ساختمان هلالاحمر خرمشهر
وقتی در خرمشهر قدم میزنید، در میان آثار باقیمانده از جنگ و ساختمانهای جدید، یک عمارت آجری خیلی خاص به چشم میخورد که مردم به آن «ساختمان هلالاحمر» میگویند. این ساختمان حدود ۱۰۰ سال سن دارد و شناسنامهاش به دوران قاجار برمیگردد.
داستانش هم خیلی جالب است؛ این ساختمان در گذشتههای دور «کنسولگری انگلیس» بوده و انگلیسیها کارهای اداریشان را اینجا انجام میدادند. بعدها کاربریاش عوض شد و در اختیار هلالاحمر قرار گرفت. این ساختمان در دوران جنگ آسیب دید، اما تخریب نشد. امروزه این بنا ثبت ملی شده و بهعنوان موزه صنایعدستی فعالیت میکند.
چیزی که این ساختمان را واقعاً دیدنی میکند، هوش و ظرافتی است که معماران قدیمی در ساخت آن به خرج دادهاند. همانطور که میدانید هوای خرمشهر گرم و شرجی است، اما وقتی وارد این عمارت میشوید، میبینید که چقدر هوای داخل با بیرون فرق دارد.
معماران ایرانی این بنا را طوری طراحی کردهاند که بدون کولر هم خنک بماند. آنها دیوارهای ساختمان را خیلی پهن و ضخیم گرفتند تا گرما نتواند به داخل نفوذ کند و روی پشتبام هم از لایههای کاهگل استفاده کردند تا سقف داغ نشود.
حتی اتاقکهای راه پله طوری ساخته شدهاند که مثل «بادگیر» عمل میکنند و هوای گرم را به بیرون میفرستند. حالا که ساختمان مرمت شده، قرار است اتاقهای تودرتو و زیبای آن به کارگاه و فروشگاه صنایعدستی تبدیل شود تا هنرمندان خرمشهری بتوانند هنر دستشان را در این فضای تاریخی به نمایش بگذارند.
برای دیدن این عمارت زیبا باید راهی استان خوزستان و شهر خرمشهر شوید. بهترین فصل سفر هم اوایل پاییز تا اوایل بهار است که هوا مطبوع میشود.
ساختمان دقیقاً در حدفاصل خیابان فردوسی و جاده ساحلی قرار گرفته است. بازدید از نمای بیرونی و معماری آن برای عموم آزاد است و میتوانید عکسهای یادگاری خیلی خوبی در کنار این بنای صدساله بگیرید.
جاذبه هابی بکر و طبیعی خرمشهر
خرمشهر علاوه بر آثار تاریخی، به خاطر وجود رودخانههای پرآب کارون و اروند، طبیعت متفاوت و زیبایی هم دارد. اگر به قایقسواری، تماشای پرندگان یا استراحت در فضاهای دنج و خارج از شهر علاقه دارید، این بخش مخصوص شما است. در ادامه، بهترین جاذبههای طبیعی و بکر این منطقه را معرفی میکنیم تا بتوانید ساعاتی را در آرامش طبیعت سپری کنید.
جزیره مینو (مینو شهر)
جزیره مینو که قدیمیها به آن «صلبوخ» میگفتند، یک خشکی سرسبز و دیدنی است که دقیقاً بین دو شهر آبادان و خرمشهر قرار دارد. دور تا دور این منطقه را رودخانه پرآب اروند گرفته و همین موضوع باعث شده نخلستانهای انبوه و زیبایی در سراسر جزیره شکل بگیرد.
وقتی وارد جادههای این منطقه میشوید، دو طرف مسیر پر از درخت نخل است که البته لابهلای آنها هنوز هم تنههای سوخته و بدون سر از زمان جنگ دیده میشود که یادآور روزهای سخت گذشته است.
شیوه کشاورزی و آبیاری در این منطقه خیلی خاص است و باغدارها نیازی به استفاده از پمپ آب ندارند. جزر و مد آب رودخانه طوری است که آب خودبهخود بالا میآید و از طریق نهرهای طبیعی پای درختان میرسد و دوباره برمیگردد.
به خاطر همین محیط طبیعی و وجود نیزارهای زیاد، پرندگان مهاجر و حیوانات وحشی مثل گراز اینجا زندگی میکنند و طبیعت زندهای دارد. مردم ساکن جزیره همگی عربزبان هستند و شغل بسیاری از آنها دامداری و کشاورزی است و برخوردشان با مسافران بسیار گرم و صمیمی است.
این منطقه تفریحگاه اصلی مردم آبادان و خرمشهر هم محسوب میشود. بهترین زمان برای دیدن این طبیعت زیبا فصلهای خنک سال مثل پاییز، زمستان و اوایل بهار است، چون تابستانهای جنوب خیلی گرم میشود و گشتوگذار را سخت میکند. روستاهای کوچک و قدیمی مثل روستای معاف و بدریه هم در همین نزدیکی هستند که دیدنشان تجربه جالبی خواهد بود.
بازدید از جزیره مینو رایگان است و برای گشتن در آن حدود ۲ تا ۳ ساعت زمان لازم دارید. مسیر دسترسی هم بسیار راحت است؛ اگر از خرمشهر حرکت کنید باید حدود ۱۰ تا ۱۲ کیلومتر به سمت جنوب برانید تا به پل ورودی جزیره برسید. مسافران آبادان هم باید حدود ۱۲ کیلومتر به سمت غرب بروند. کسانی که با هواپیما میآیند مسیرشان کوتاهتر است چون فرودگاه آبادان فقط ۷ کیلومتر با اینجا فاصله دارد.
تالاب ناصری (تالاب نیشکر)
تالاب ناصری که مردم محلی آن را با نام تالاب نیشکر هم میشناسند، یکی از مقاصد متفاوت و دیدنی برای دوستداران طبیعت است. داستان شکلگیری تالاب ناصری کمی با تالابهای طبیعی فرق دارد و این پهنه آبی وسیع در واقع حاصل فعالیتهای انسانی است.
ماجرا از این قرار است که در سال ۱۳۷۸، زهآبهای کشاورزی و نیشکر در این منطقه جمع شدند و بهمرورزمان، زیستبومی ارزشمند با وسعت ده هزار هکتار را به وجود آوردند. عمق آب در این تالاب به حدود دو متر میرسد و همین موضوع شرایط را برای زندگی انواع جانوران فراهم کرده است.
پرندگان مهاجر و بومی اولین ساکنانی بودند که این منطقه امن را برای زندگی انتخاب کردند. تماشای دستههای فلامینگو، حواصیل زرد و کاکاییهای صورتی که در فصلهای سرد برای گذران زمستان به تالاب ناصری میآیند، تصویری فراموشنشدنی برای مسافران میسازد.
علاوه بر پرندگان، دنیای زیر آب هم بسیار پرجنبوجوش است و انواع ماهیهای بومی مثل «بیاح»، «شانک» و «بوشلمبو» در این آبها شنا میکنند. وجود همین ماهیها و آبزیانی مثل میگو باعث شده تا ماهیگیری به یکی از تفریحات اصلی در این منطقه تبدیل شود.
پوشش گیاهی اطراف تالاب را گیاهانی مثل «گز» و «علف شور» تشکیل دادهاند که سرسبزی خاصی به محیط بخشیدهاند. سکوت حاکم بر تالاب ناصری و صدای پرندگان، فضای مناسبی برای قایقسواری و دور شدن از هیاهوی شهر است.
برای رسیدن به این جاذبه طبیعی باید از شهر خرمشهر خارج شوید و حدود ۱۶ کیلومتر به سمت شمال برانید. مسیر دسترسی به تالاب نیشکر مشخص است اما چون در خارج از بافت شهری قرار دارد، استفاده از خودروی شخصی یا هماهنگی با رانندگان محلی گزینه مناسبتری خواهد بود. به دلیل ماهیت طبیعی منطقه، امکانات رفاهی خاصی در کنار تالاب وجود ندارد و همراه داشتن وسایل ضروری برای چند ساعت پیکنیک و ماهیگیری لازم است.
کانال عضدی (حفار)
وقتی در خرمشهر گشت میزنید، متوجه میشوید که بافت شهر به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم شده است. دلیل این تقسیمبندی وجود یک آبراه بزرگ و قدیمی به نام کانال عضدی است که شاید در نگاه اول شبیه به یک رودخانه طبیعی به نظر برسد اما در واقع حاصل دسترنج انسانهای گذشته است. داستان ساخت این کانال به دوران عضدالدوله دیلمی برمیگردد و هدف از ساختش این بود که رودخانه کارون را به اروندرود وصل کنند تا مسیر آبی بین اهواز و بصره کوتاهتر شود.
عظمت این کانال وقتی مشخص میشود که بدانید حفر آن با طول بیش از چهار کیلومتر و عرض دویست متر، حدود ۴۷ سال طول کشیده است. یعنی نزدیک به نیمقرن کار مداوم انجام شد تا این پروژه در آن زمان به نتیجه برسد. امروزه این آبراه تاریخی علاوه بر ارزش قدمتی که دارد، نمای زیبایی به شهر داده و تماشای جریان آب در کانالی که قرنها پیش با ابزارهای ساده حفر شده، حس و حال متفاوتی دارد.
تماشای این اثر تاریخی و قدم زدن در اطراف آن هزینهای ندارد و کاملاً رایگان است. معمولاً گردشگران حدود ۱ تا ۲ ساعت را صرف گشتوگذار در حاشیه این کانال میکنند. مسیر دسترسی به آن بسیار راحت است و باید خودتان را به خرمشهر و بلوار ایرانزمین برسانید. کانال دقیقاً در همین محدوده قرار دارد و با یک جستجوی ساده در نقشههای آنلاین هم میتوانید موقعیت دقیق آن را پیدا کنید.
مراکز خرید و تفریحی مدرن خرمشهر
یکی از بخشهای جذاب سفر به خرمشهر، گشتوگذار در مراکز خرید خرمشهر و بازارهای آن است. از آنجایی که این شهر در منطقه آزاد اروند قرار دارد، شما میتوانید بسیاری از کالاها را با قیمت مناسبتر و بدون عوارض گمرکی تهیه کنید. چه به دنبال پاساژهای مدرن باشید و چه بازارهای سنتی، خرمشهر گزینههای متنوعی برای خرید سوغات، پوشاک و لوازم خانگی دارد که در ادامه بهترین آنها را معرفی میکنیم.
بازار بزرگ کنزالمال (منطقه آزاد)
مجتمع تجاری کنزالمال که بسیاری از قدیمیها و مردم محلی هنوز آن را به اسم «بازار چینیها» میشناسند، یکی از پاتوقهای اصلی مسافران برای خرید است. خوبی این بازار این است که در منطقه آزاد اروند قرار دارد؛ یعنی فروشندهها جنسها را مستقیم و بدون پرداخت حق گمرک وارد میکنند و به همین دلیل قیمتها معمولاً خیلی مناسبتر از جاهای دیگر است.
ساختمان این مرکز خرید برخلاف پاساژهای طبقاتی و لوکس، به صورت همکف و یکطبقه ساخته شده و راهروهای تودرتو و متقاطعی دارد که پر از مغازه است. این بازار برای کسانی که دنبال تنوع جنس و قیمت خوب هستند، مناسب است. فضا طوری است که خسته نمیشوید و میتوانید با خیال راحت بین غرفهها بچرخید و اجناس خارجی و ایرانی را ببینید. چیزهایی که اینجا پیدا میکنید:
- انواع پوشاک زنانه، مردانه و بچگانه با تنوع بالا
- وسایل دکوری و تزیینی خاص برای منزل
- لوازم خانگی برقی و غیر برقی و ظروف آشپزخانه
- کیف، کفش و اکسسوریهای متنوع
- مواد غذایی و خوراکیهای خارجی
برای اینکه سرفرصت تمام راهروهای این بازار بزرگ را ببینید و خرید کنید، حدود ۲ تا ۳ ساعت زمان در نظر بگیرید. پیدا کردن آدرس هم خیلی راحت است؛ باید وارد بزرگراه ارتباطی آبادان به خرمشهر بشوید. این مجتمع دقیقاً جنب «پایگاه نیروی دریایی» قرار گرفته و تابلوهای بزرگی دارد که شما را راهنمایی میکنند.
بازار سنتی سیف
بازار سیف یکی از آن بازارهای دوستداشتنی و قدیمی خرمشهر است که بین مردم شهر محبوبیت زیادی دارد. اینجا برخلاف پاساژهای لوکس، فضایی صمیمی و خودمانی دارد و میتوانید اجناس را با کیفیت خوب و قیمتهای واقعاً مناسب پیدا کنید.
یکی از ویژگیهای خیلی خوب بازار سیف، موقعیت مکانیاش است. این بازار فاصله خیلی کمی با رودخانه کارون دارد؛ یعنی میتوانید بعد از اینکه خریدتان تمام شد، پیاده تا لب رودخانه بروید و از منظره لذت ببرید. نکته مثبت دیگر این است که «بازار ته لنجیها» هم در نزدیکی همین بازار قرار دارد و میتوانید با یک تیر دو نشان بزنید و هر دو بازار را در یک نوبت ببینید. در این بازار کالاهای زیر پیدا میشود:
- انواع پوشاک و لباسهای زنانه، مردانه و بچگانه
- لوازم خانگی و وسایل آشپزخانه با قیمت مناسب
- اجناس و خوراکیهای وارداتی و محلی
- کیف و کفش و وسایل شخصی
برای رفتن به این بازار باید به خیابان فردوسی خرمشهر بروید. پیدا کردنش اصلاً سخت نیست چون یکی از مراکز اصلی شهر است. بازار سیف معمولاً صبحها و عصرها بیشترین شلوغی و رونق را دارد.
بازار ماهیفروشان خرمشهر
سفر به خرمشهر بدون خوردن ماهی تازه اصلاً کامل نمیشود. بازار ماهیفروشان یکی از جذابترین جاهای شهر است که موقعیت فوقالعادهای دارد؛ درست کنار رودخانه کارون قرار گرفته و شما میتوانید لنجها و قایقهای صیادی را ببینید که همان نزدیکی پهلو گرفتهاند و بارهایشان را تخلیه میکنند. این یعنی خیالتان راحت است که ماهی صید روز و کاملاً تازه میخرید.
فضای بازار پر از شور و هیاهوی جنوبی است و دیدن انواعواقسام ماهیهای دریایی با آن شکلوشمایل خاص، حتی اگر قصد خرید نداشته باشید هم لذتبخش است. فروشندهها معمولاً ماهیها را همان جا برایتان پاک میکنند و اگر راهنمایی بخواهید، به شما میگویند کدام ماهی برای کبابی کردن خوب است و کدام برای قلیهماهی. صیدهایی که در این بازار میبینید:
- ماهی صبور؛ محبوبترین ماهی منطقه و مخصوص کباب کردن روی آتش
- ماهی شوریده؛ دارای گوشت سفید، لذیذ و با تیغ کم
- ماهی سنگسر؛ گزینهای عالی برای قلیهماهی و خورشت
- ماهی کپور و شانک؛ ماهیهای پرطرفدار و مناسب برای سرخ کردن
- میگو و سایر آبزیان؛ صیدهای تازه و فصلی خلیج فارس و رودخانه
برای گشتن در این بازار و خرید کردن، حدود ۱ تا ۲ ساعت زمان کافی است. پیدا کردن آدرسش هم خیلی ساده است؛ باید به سمت رودخانه کارون بروید. بازار دقیقاً روبهروی درب خروجی «بازار صفا» قرار دارد. یعنی میتوانید اول بازار صفا را ببینید و بعد از درب خروجی، مستقیم وارد بازار ماهیفروشان شوید. منظره لنجهای پارک شده کنار بازار هم نشانه خوبی برای پیدا کردن مسیر است.
مجتمع تجاری امام رضا (ع)
اگر در سفر به خرمشهر هوس پاساژگردی کردید یا دنبال جایی بودید که بتوانید اکثر خریدهایتان را زیر یک سقف انجام دهید، بازار بزرگ امام رضا (ع) یکی از بهترین انتخابها است. اینجا یکی از بزرگترین و اصلیترین مراکز خرید شهر به حساب میآید و فضای مدرن و منظمی دارد.
بر خلاف بازارهای سنتی که شاید گشتن در آنها در هوای گرم کمی سخت باشد، این بازار یک مجتمع تجاری و اداری است که میتوانید با خیال راحت ساعتها در آن بچرخید. خوبی این بازار این است که امکانات رفاهی مثل کافه و رستوران هم دارد؛ یعنی اگر وسط خرید خسته شدید، میتوانید همان جا استراحت کنید و چیزی بخورید. اجناسی که در این بازار پیدا میکنید:
- انواع پوشاک و لباسهای زنانه، مردانه و بچگانه
- کیف و کفش در طرحها و مدلهای متنوع
- لوازم خانگی و کالاهای مورد نیاز منزل
- کافه و رستوران جهت پذیرایی و استراحت
برای گشتوگذار کامل در این مجتمع و دیدن مغازههایش، حدود ۲ تا ۳ ساعت وقت لازم دارید. بازدید از بازار رایگان است و ورودی ندارد. آدرسش هم در یکی از خیابانهای اصلی شهر است؛ باید به سمت بلوار مقاومت بروید. دقیقاً نبش بانک ملی، ساختمان بازار بزرگ امام رضا را میبینید که کاملاً مشخص است.
بازار روز خرمشهر
بازار روز خرمشهر یکی از قدیمیترین و زندهترین جاهای شهر است که مردم محلی برای خریدهای روزانهشان به آنجا میروند. در این بازار خبری از ویترینهای لوکس نیست، اما در عوض فضایی صمیمی و پرجنبوجوش دارد که پر از رنگ و بوهای مختلف است. این بازار برای کسانی که میخواهند میوه و سبزی تازه بخرند یا دنبال اجناس با قیمت مناسب هستند، بسیار مناسب است.
در واقع بازار روز خرمشهر یک بازار همهچیزتمام است؛ از خوراکیهای تازه گرفته تا لباس و وسایل خانه در آن پیدا میشود. گشتن در این بازار هم فال است و هم تماشا، چون هم خرید میکنید و هم با مردم خونگرم خرمشهر و لهجه شیرینشان همکلام میشوید. محصولاتی که در این بازار پیدا میکنید:
- انواع میوه و سبزیجات تازه و فصل
- خرما و رطبهای باکیفیت جنوب
- ماهی و میگو (در بخشهای خاصی از بازار)
- ترشیجات و ادویههای محلی خوشعطر
- لباس و پوشاک راحتی با قیمت مناسب
- لوازم جزئی منزل و آشپزخانه
برای گشتن در این بازار حدود ۱ تا ۲ ساعت زمان کافی است. بهترین زمان برای رفتن به بازار روز، صبحها (برای تازگی میوهها) و عصرها (برای خنکی هوا) است. آدرس بازار هم خیلی سرراست است؛ باید به محله کوی طالقانی بروید. بازار دقیقاً در بلوار چهلمتری (بلوار آیتالله خامنهای) قرار دارد و از هرکسی بپرسید «بازار روز»، نشانتان میدهد.
جاهای دیدنی کمتر شناخته شده در خرمشهر
اول از همه سراغ ساختمانهای قدیمی شهر برویم؛ ایستگاه راهآهن خرمشهر یکی از بناهای متفاوتی است که معماریاش به دوران جنگ جهانی دوم برمیگردد و سقفهای بلند و طراحی خاصی دارد که با ایستگاههای معمولی فرق میکند؛ این ایستگاه هنوز فعال است و ساختمانش ارزش دیدن دارد.
برای رفتن به این ایستگاه باید به سمت شمال شهر بروید و وارد بلوار کمربندی شوید تا در انتهای بلوار به میدان راهآهن برسید.
در بخش دوم به سراغ حاشیه رودخانه و بافت سنتی میرویم؛ محله تاریخی کوت شیخ بافت قدیمی شهر است که کوچههای باریک و خانههای سنتی دارد. با اینکه بسیاری از خانههای اینجا فرسوده شدهاند و امکانات گردشگری خاصی ندارد، اما دیدن چهره قدیم شهر در آن جالب است.
برای دیدن این محله کافی است از روی پل قدیم (پل آزادی) رد شوید و به آن سمت رودخانه کارون بروید. همان حوالی در ساحل رودخانه، اسکلههای قدیمی گمرک و کشتیهای غرق شده (مغروقهها) را میبینید. این کشتیها در واقع اسکلتهای فلزی زنگزدهای هستند که از زمان جنگ در آب ماندهاند و تصویر واقعی و تلخی از جنگ را نشان میدهند. بهترین راه برای دیدن این صحنهها این است که در طول بلوار ساحلی خرمشهر رانندگی کنید یا قدم بزنید، چون این بقایا در بستر رودخانه کاملاً مشخص هستند.
اگر دنبال فضای روستایی هستید، روستای بدریه انتخاب خوبی است. این روستا منطقه توریستی شیکی نیست، بلکه یک روستای ساده و بکر در نزدیکی جزیره مینو است که پر از نخلستان و نیزار است و اگر با محلیها صحبت کنید شاید بتوانید در نهرهای آن قایقسواری کنید.
برای رسیدن به این روستا باید وارد جادهای شوید که به سمت جزیره مینو (مینوشهر) میرود؛ روستا در همین محدوده قرار دارد و با پرسوجو یا دنبال کردن تابلوها در منطقه مینوشهر به آن میرسید.
جاهای دیدنی خرمشهر مناسب خانواده و کودکان
برای تفریح خانوادگی، اولین گزینه پارک ساحلی خرمشهر است. این پارک یک فضای سبز طولانی در حاشیه رودخانه کارون است که نیمکت و فضای بازی برای بچهها دارد و شبها که هوا خنکتر میشود، خانوادههای زیادی برای پیکنیک به آنجا میآیند.
برای رفتن به این پارک کافی است وارد بلوار ساحلی در حاشیه رود کارون شوید؛ پارک در طول این بلوار کشیده شده است. در همین مسیر ساحلی، اسکلههای قایقسواری تفریحی را میبینید. در این منطقه قایقهای موتوری مسافران را برای گشتزنی کوتاه در رودخانه سوار میکنند که هیجانش برای بچهها و نوجوانان جذاب است.
این اسکلهها در فواصل مختلف بلوار ساحلی و معمولاً نزدیک پلها قرار دارند و با دیدن تجمع قایقها متوجه جایگاهشان میشوید. اگر هم میخواهید شام را در فضایی متفاوت بخورید، رستورانهای شناور (کشتی) گزینه جالبی هستند. اینها کشتیهای بزرگی هستند که تبدیل به رستوران شدهاند و روی آب لنگر انداختهاند. برای رفتن به این رستورانها باید در همان بلوار ساحلی حرکت کنید؛ بدنه بزرگ کشتیها کاملاً از کنار خیابان مشخص است و ورودی دارند.
اگر میخواهید فضای سنتی و متفاوتی را تجربه کنید، مضیفهای حاج عبدالله در جزیره مینو انتخاب خیلی خوبی است. مضیف اتاقهای بزرگی است که تماماً از نی ساخته شده و در باغ قرار دارد. مضیفها هم محیط امنی برای بازی بچهها در باغ دارد و هم میتوانید بستنی محلی (با شیر گاومیش) یا غذاهای سنتی بخورید.
برای رسیدن به اینجا باید از خرمشهر به سمت جزیره مینو (مینوشهر) بروید و سراغ مضیف حاج عبدالله را بگیرید که کاملاً شناخته شده است. در مسیر برگشت یا گشت شهری، پل شهید جهانآرا (پل جدید) را میبینید. این پل قوسیشکل است و شبها نورپردازی زیبایی دارد که انعکاسش در آب دیدنی است. این پل دو طرف رودخانه کارون را به هم وصل میکند و میتوانید با ماشین از روی آن رد شوید یا از پایین (بلوار ساحلی) تماشایش کنید.
نکات مهم برای بازدید و گردش در شهر خرمشهر
اولین و مهمترین نکته درباره خرمشهر، مسئله آبوهوا است. اگر در فصلهای گرم (اواخر بهار و تابستان) سفر میکنید، باید بدانید که هوا بسیار گرم و شرجی میشود. مردم محلی معمولاً ظهرها تا عصر (حدود ساعت ۱ تا ۵ بعدازظهر) فعالیت خاصی ندارند و مغازهها تعطیل هستند و دوباره از غروب کار را شروع میکنند.
پس شما هم برنامهتان را طوری تنظیم کنید که ظهرها استراحت کنید و شبگردی را در برنامه بگذارید. اما در پاییز و زمستان و اوایل بهار، هوا عالی است و میتوانید تمام روز بیرون باشید. در هر صورت، چه برای فرار از گرما و چه در روزهای شلوغ سال، پیشنهاد میکنیم پیش از سفر برای رزرو هتل در خرمشهر اقدام کنید تا خیالتان از بابت محل اقامت و استراحت راحت باشد.
نکته بعد درباره عکاسی و امنیت است. چون خرمشهر یک شهر مرزی است و مناطق نظامی و گمرکی زیادی دارد، حواستان باشد که از پادگانها، ایست بازرسیها، مرز شلمچه یا تأسیسات بندری و نظامی عکسبرداری نکنید چون ممنوع است.
همچنین مردم جنوب بسیار خونگرم و مهماننواز هستند، اما روی مسائل سنتی و فرهنگی حساسیت دارند؛ اگر میخواهید از مردم محلی (بهخصوص در بازارهای سنتی یا روستاها) عکس بگیرید، حتماً اول از آنها اجازه بگیرید تا مشکلی پیش نیاید.
در مورد خرید و خوراک هم چند نکته را بدانید. در بازارهایی مثل «سیف» یا «کنزالمال»، چانه زدن و تخفیف گرفتن کاملاً مرسوم است، پس قیمت اول را سریع قبول نکنید. برای خرید ماهی، حتماً صبح زود به بازار ماهیفروشان بروید تا بار تازه گیرتان بیاید و از فروشنده بخواهید همان جا ماهی را برایتان پاک کند و در یخ بگذارد.
غذاهای جنوبی معمولاً تند و پرادویه هستند؛ اگر حساسیت دارید یا غذای تند نمیخورید، حتماً موقع سفارش در رستوران یا مضیفها این موضوع را به گارسون بگویید. پیشنهاد ما به شما این است که قبل از سفر به خرمشهر لیست بهترین رستورانهای خرمشهر را نگاهی بیندازید.
بهترین زمان برای سفر به خرمشهر و استان خوزستان
راستش را بخواهید، کلید خوش گذشتن در سفر به خوزستان و خرمشهر، انتخاب زمان درست است چون آبوهوای این منطقه شوخی ندارد. بهترین وقت برای اینکه حسابی کیف کنید، از اواسط آبان تا اواسط فروردین است. در این ماهها که بقیه شهرهای ایران درگیر برف و سرما هستند، هوای جنوب بهاری و خنک میشود. میتوانید با یک پیراهن نخی راحت، ساعتها کنار رودخانه کارون قدم بزنید، بازارگردی کنید و از نسیم خنک لذت ببرید.
اما نیمه اول سال ماجرا کاملاً فرق میکند. از اردیبهشت تا مهرماه، گرما و رطوبت (همان شرجی معروف) به اوج خودش میرسد. اگر با گرما میانه خوبی ندارید، تابستان اصلاً زمان مناسبی برای سفر نیست چون واقعاً کلافه میشوید و عملاً باید روزها زیر باد کولر بمانید.
البته اگر کار واجبی پیش آمد و در فصل گرم سفر کردید، روی گشتوگذار در روز حساب باز نکنید و تمام برنامه را برای شبگردی بگذارید که دما کمی پایین میآید. ایام عید نوروز هم شرایط جوی عالی است و دشتهای خوزستان سرسبز میشوند، اما به دلیل استقبال زیاد مسافران، حتماً لیست بهترین هتلهای خرمشهر را چک کنید و به فکر رزرو هتل پیش از سفر باشید تا با مشکل کمبود اقامتگاه مواجه نشوید.
راهنمای حمل و نقل و دسترسی در شهر خرمشهر
رسیدن به خرمشهر خیلی راحت است و گزینههای مختلفی پیش رو دارید. اگر اهل سفر با قطار هستید، ایستگاه راهآهن خرمشهر فعال است و بلیط قطار تهران به خرمشهر یکی از محبوبترین گزینهها برای سفر راحت و مستقیم به این شهر است که هم امنیت بالایی دارد و هم قیمت آن مناسب است.
برای کسانی که میخواهند سریع برسند، فرودگاه آبادان بهترین انتخاب محسوب میشود. درست است که اسمش فرودگاه آبادان است، اما فاصله فرودگاه تا خرمشهر آنقدر کم است که با تاکسی کمتر از ۲۰ دقیقه طول میکشد. اتوبوسهای بینشهری هم از اکثر شهرهای بزرگ به مقصد پایانه مسافربری خرمشهر حرکت دارند. اگر هم با ماشین شخصی میآیید، جاده اهواز به خرمشهر مسیر اصلی و مناسبی است.
برای رفتوآمد داخل شهر، تاکسی بهترین و در دسترسترین وسیله است. تاکسیهای اینترنتی (مثل اسنپ) در خرمشهر فعال هستند و کار مسافران را راحت میکنند، اما تاکسیهای زرد و گردشی و آژانسها هم در خیابانها زیاد هستند و کرایههای منصفانهای دارند. اگر ماشین شخصی ندارید، زیاد روی اتوبوسهای خط واحد حساب نکنید چون ممکن است معطلی داشته باشند و دسترسی به همه نقاط را پوشش ندهند.
نکته مهم دیگر در مسیریابی این است که شهر توسط رودخانه کارون به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم شده است. برای رفتن از یک سمت به سمت دیگر، باید از «پل قدیم» (پل آزادی) یا «پل جدید» (پل شهید جهانآرا) عبور کنید. پیادهروی هم فقط برای مسیرهای کوتاه مثل بازارها یا بلوار ساحلی پیشنهاد میشود، چون در فاصلههای طولانی، گرمای هوا میتواند خستهکننده باشد.
سفر به خرمشهر
خرمشهر گزینههای متنوعی برای سرگرم کردن مسافران دارد. فرقی نمیکند برای دیدن آثار تاریخی رفته باشید، یا هدف اصلیتان خرید از پاساژها و بازار ماهیفروشان باشد؛ در هر صورت این شهر شما را راضی نگه میدارد. نزدیکی به آبادان و رودخانههای پرآب کارون و اروند هم باعث میشود تا دستتان برای گشتوگذار بازتر باشد. برای اینکه بیشترین لذت را از سفرتان ببرید، کافی است به نکاتی که درباره آبوهوا و زمانبندی گفتیم دقت کنید.
آیا تابهحال به خرمشهر سفر کردهاید؟ اگر تجربه خاصی از گشتوگذار در این شهر دارید یا جای دیدنی دیگری را میشناسید که در این لیست نبود، خوشحال میشویم در بخش نظرات آن را برای ما و بقیه مسافران بنویسید. حتی اگر سؤالی درباره سفر دارید، بپرسید تا راهنماییتان کنیم.
سؤالات متداول
برای بازدید از جاذبه های خرمشهر چقدر زمان نیاز داریم؟
اگر بخواهید تمام جاذبههای تاریخی (مثل موزه جنگ و مسجد جامع)، طبیعی (مثل جزیره مینو و تالاب ناصری) و مراکز خرید را با حوصله ببینید، پیشنهاد میشود بین ۲ تا ۳ روز زمان در نظر بگیرید. اما برای یک بازدید فشرده از اماکن اصلی، یک روز کامل هم میتواند کافی باشد.
جاهای دیدنی و جاذبه های رایگان خرمشهر کدامند؟
خوشبختانه بازدید از اکثر مکانهای دیدنی خرمشهر هزینهای ندارد. شما میتوانید بدون پرداخت ورودی از مسجد جامع خرمشهر، پل قدیم (پل آزادی)، یادمان شهدای شلمچه، جزیره مینو، تالاب ناصری و کانال عضدی دیدن کنید. همچنین بازدید از نمای بیرونی ساختمان تاریخی هلالاحمر و بقایای کاخ فیلیه هم کاملاً رایگان است.
بهترین جاهای دیدنی اطراف و یا نزدیک شهر خرمشهر کدامند؟
یکی از زیباترین جاهای نزدیک به شهر، جزیره مینو یا همان مینوشهر است که فقط ۱۰ کیلومتر با خرمشهر فاصله دارد. علاوه بر آن، تالاب ناصری در ۱۶ کیلومتری شمال شهر برای دوستداران طبیعت و منطقه مرزی شلمچه در غرب شهر برای علاقهمندان به تاریخ جنگ، گزینههای بسیار خوبی هستند. شهر آبادان هم در فاصله بسیار کمی قرار دارد و میتوانید به راحتی به آنجا هم سر بزنید.
آیا شهر خرمشهر ساحل دارد؟
خرمشهر کنار دریا نیست و ساحل دریایی ندارد، اما به دلیل عبور رودخانههای پرآب کارون و اروند، سواحل رودخانهای بسیار زیبایی دارد. بلوار ساحلی که در حاشیه رود کارون ساخته شده، با داشتن فضای سبز، نیمکت و اسکلههای قایقسواری، حکم همان ساحل تفریحی را برای مسافران و مردم محلی دارد.
بهترین زمان سفر به شهر خرمشهر کی است؟
با توجه به آبوهوای گرم و شرجی منطقه، بهترین زمان برای سفر نیمه دوم سال است. اگر از اواسط ماه آبان تا اواسط فروردین به خرمشهر بروید، هوایی خنک و بهاری را تجربه خواهید کرد. سفر در فصل تابستان و ماههای گرم سال به دلیل گرما و رطوبت بالا معمولاً توصیه نمیشود.
