سر پرسی سایکس، ژنرال انگلیسی که سالها در کرمان زندگی کرد، در خاطراتش مینویسد: «ارتفاع زیاد این شهر باعث شده تا هوایی بسیار سالمتر و متفاوت از سایر مناطق کویری داشته باشد.» این گفته دقیقاً به مهمترین ویژگی جغرافیایی کرمان اشاره دارد؛ این شهر با ارتفاع ۱۷۵۵ متر از سطح دریا، سومین مرکز استان مرتفع در ایران است. همین ارتفاع باعث شده تا کرمان برخلاف تصور عموم، شبهایی خنک داشته باشد و بهعنوان پهناورترین استان کشور، تنوع عجیبی از کوهستانهای برفی و کویرهای سوزان را در خود جای دهد.
ما در این مقاله از قطار فدک، این تنوع را بررسی میکنیم. مسیرمان از بافت تاریخی و مجموعه گنجعلیخان آغاز میشود، سپس به دیدن شگفتیهایی مثل کلوتهای شهداد و باغ شازده ماهان میرویم. در بخش پایانی هم برای تکمیل اطلاعات سفر، وضعیت مراکز خرید مدرن و نکات کلیدی رزرو هتل را مرور خواهیم کرد. اگر راهی کرمان هستید تا پایان همراه ما باشید.
جاذبه های تاریخی و فرهنگی کرمان
بخش زیادی از دیدنیهای کرمان در بافت قدیمی و مرکز شهر جمع شدهاند؛ یعنی شما لازم نیست برای دیدن هر کدام مسافت زیادی را طی کنید. در این بخش قرار است مهمترین مکانها تاریخی مهم را معرفی کنیم که شامل بازار، حمامهای قدیمی و باغهای دیدنی میشود. اینها جاهایی هستند که اگر نبینید، انگار اصلاً به کرمان سفر نکردهاید.
مجموعه گنجعلیخان
وقتی برای گشتوگذار به مرکز شهر کرمان و بازار قدیمی آن میروید، به محوطه بزرگ و تماشایی میرسید که معروفترین جاذبه این شهر است. این مکان که «مجموعه گنجعلیخان» نام دارد، صدها سال پیش در زمان صفویه و به دستور حاکم آن دوران ساخته شده است.
مجموعه گنجعلیخان در واقع یک پکیج کامل از زندگی قدیم است. یعنی وقتی واردش میشوید، لازم نیست برای دیدن حمام، بازار یا مسجد راه دوری بروید؛ همه اینها کنار هم ساخته شدهاند تا مردم آن زمان راحت باشند. جذابیت اصلیاش هم به این است که هنوز مثل صدها سال پیش، بازار و محوطهاش پر از آدم و هیاهو است.
در این مجموعه بخشهای زیر را خواهید دید:
- حمام تاریخی و پرنقشونگار مجموعه با کاشیکاریهای ظریف و مجسمههای مومی نمایانگر آداب حمام کردن مردم قدیم
- رختکن یا سربینه حمام با معماری دیدنی و مجموعهای از وسایل سنتی مثل لُنگ، سدر، حنا و سنگپا
- میدان بزرگ و باصفای گنجعلیخان در مرکز مجموعه و فضایی مناسب برای پیادهروی و تماشای بناهای قدیمی
- راستههای شلوغ بازار سنتی در اطراف میدان با راهی مستقیم به بازار طلافروشان یا همان قیصریه
- ساختمان ضرابخانه یا موزه سکه فعلی با گنبد کلاهفرنگی زیبا در شمال میدان و محل ضرب سکههای قدیمی
- بنای مدرسه و مسجد قدیمی در گوشهای از میدان و محل تحصیل و عبادت طلاب در قرنهای گذشته
- آبانبار مشهور علیمردان خان مخزنی بزرگ برای ذخیره آب و رفع نیاز مردم در ایام قدیم
- عمارت کاروانسرا در مجاورت سایر بناها و استراحتگاهی قدیمی برای مسافران و بازرگانان جاده ابریشم
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
این مجموعه دقیقاً در بازار بزرگ کرمان قرار گرفته است. راحتترین راه این است که خودتان را به میدان شهدا که کرمانیها به آن مشتاقیه میگویند، برسانید و وارد ورودی بازار شوید؛ کمی که پیادهروی کنید به میدان گنجعلیخان میرسید.
چون اینجا مرکز شهر است و شلوغ میشود، بهتر است ماشین شخصی نبرید و با تاکسی بروید. بهترین زمان برای بازدید فصل بهار و پاییز است. پیشنهاد میشود صبحها بروید تا هم به شلوغی شدید بازار نخورید و هم با خیال راحت از موزهها که ساعت کاری مشخصی دارند، دیدن کنید.
باغ فتحآباد
وقتی صحبت از باغهای کرمان میشود، همه یاد باغ شازده ماهان میافتند، اما یک باغ تماشایی دیگر هم هست که خیلیها از آن بیخبرند و اتفاقاً الگوی ساخت همان باغ شازده بوده است: «باغ فتحآباد». این باغ در منطقه اختیارآباد (نزدیک خود شهر کرمان) قرار دارد و بعد از بازسازی، آنقدر زیبا شده که اگر شبها به آنجا بروید، نورپردازیاش حیرتزدهتان میکند.
آنقدر روشن و باشکوه است که میگویند خلبانها گاهی آن را با باند فرودگاه اشتباه میگیرند. اگر برای سفرتان بلیط قطار تهران کرمان را تهیه کردهاید، وقتی قطار کرمان به نزدیکی شهر میرسد، شاید بتوانید از پشت پنجره درخشش این نگین کویری را ببینید. پیشنهاد میشود برنامه بازدید را طوری بچینید که غروب و شبهای رویایی اینجا را از دست ندهید.
بخشهای مختلف و امکانات این مجموعه:
- حوض مستطیلی ۶۰ متری با انعکاس تماشایی تصویر عمارت و فضایی ایدهآل برای عکاسی
- عمارت دو طبقه کوشک با گچکاریهای ظریف، اتاقهای سه دری و پنج دری و تالار شاهنشین
- روزنههای مدور بالای سردر برای نصب ذرهبین و تقویت نور چراغهای بادی قدیمی
- اتاق نقاشی با دیوارنگارههای نفیس و آثار باقیمانده از تزیینات آبطلا
- موزه حکام با تصاویر و زندگینامه حاکمان قدیمی شهر کرمان
- عمارت یک طبقه چهارفصل با ستونهای زیبا و ایوانهای مخصوص جشنهای خصوصی
- کشتزار بزرگ گیاهان دارویی در زمینهای اطراف باغ با تنوع گیاهی بسیار بالا
- شربتخانه و چایخانه سنتی پاتوقی دنج برای سرو دمنوش، بستنی سنتی و فالوده کرمانی
- آلاچیقهای حصیری یا کپر استراحتگاههایی چوبی در محوطه برای رفع خستگی
- غرفههای فروشگاهی محل عرضه صنایع دستی و گیاهان دارویی تولیدی همین باغ
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
باغ فتحآباد حدود ۲۵ کیلومتر با مرکز شهر فاصله دارد اما مسیرش سرراست است. باید وارد بلوار جمهوری شوید، سپس به بلوار هوانیروز بروید و مسیر اختیارآباد را ادامه دهید تا تابلوهای راهنما را ببینید. برای رفتن به این مکان استفاده از ماشین شخصی یا تاکسیهای اینترنتی بهترین گزینه است. این مجموعه معمولاً از صبح تا آخر شب (حدود ۱۱ شب) باز است.
گنبد جبلیه (موزه سنگ)
اگر در قسمت شرقی شهر کرمان مشغول گشتوگذار باشید، بنایی سنگی و عجیب با هشت ضلع میبینید که شبیه هیچکدام از ساختمانهای دیگر شهر نیست. این بنای مرموز که به آن گنبد جبلیه، گنبد گبری یا گنبد سنگی میگویند، تنها ساختمان تمام سنگی کرمان است که هنوز کسی دقیق نمیداند چرا و کی ساخته شده است؛ بعضیها میگویند آتشکده بوده، بعضی میگویند مقبره یک سردار زرتشتی و عدهای هم آن را مربوط به دوران سلجوقیان میدانند.
یک افسانه قدیمی و جالب هم دربارهاش هست که میگوید معماران برای اینکه این ساختمان قرنها دوام بیاورد، ملات آن را به جای آب، با شیر شتر و سفیده تخممرغ درست کردهاند. از سال ۱۳۸۳ این بنا تبدیل به موزه سنگ شده و کتیبههای سنگی بسیار قدیمی در آن نگهداری میشود.
چیزهایی که در این مکان میبینید:
- ساختار هشتضلعی سنگی؛ بنایی عظیم با دیوارهای ضخیم سنگی و یک گنبد آجری بزرگ روی سقف
- معماری عجیب و مرموز؛ وجود هشت در در اطراف بنا
- سنگ قبر هزار ساله؛ نگهداری کتیبه مسجد آبدر اشکان رابر با قدمت هزار سال و خط کوفی
- سنگ قبر خواجه اتابک؛ اثری تاریخی مربوط به دوران سلجوقی با کندهکاریهای ظریف
- کوچکترین سنگ قبر کرمان؛ سنگ قبری بسیار کوچک (۲۲ در ۲۶ سانتیمتر) با آیات قرآن
- وقفنامه آتشکده؛ سنگنوشتهای باقیمانده از یک آتشکده قدیمی در روستای قناتغستان
- پارک جبلیه؛ فضای سبز و پارکی بزرگ در اطراف گنبد برای استراحت و پیادهروی
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
گنبد جبلیه در انتهای خیابان شهدا (زریسف قدیم) و نزدیک به دامنه کوههای صاحبالزمان قرار دارد. مسیر رسیدن به آن خیلی راحت است؛ کافی است خیابان شهدا را تا انتها بروید تا گنبد سنگی را ببینید. این مکان پارکینگ و فضای مناسب برای پارک خودرو دارد. ساعت بازدید موزه معمولاً از ۹ صبح تا ۶ عصر است، اما پارک اطراف آن شبانهروزی باز است و شبها با نورپردازی گنبد، منظره خیلی قشنگی دارد.
بازار بزرگ کرمان
اگر دلتان میخواهد در یک تونل زمان قدم بزنید و همزمان خرید کنید، بازار کرمان دقیقاً همانجایی است که دنبالش هستید. بازار کرمان را بهعنوان طولانیترین راسته بازار ایران میشناسند؛ یعنی شما وارد یک مسیر مستقیم میشوید که از میدان ارگ شروع میشود و تا خیابان میرزارضا کرمانی ادامه دارد.
برخلاف خیلی از بازارهای مدرن، این مکان زنده است؛ بوی زیره و ادویه در هوا پخش است و صدای چکش مسگرها قطع نمیشود. در این بازار ۶۰۰ ساله، شما علاوه بر مغازه، مجموعهای از حمامها، مسجدها و کاروانسراهای قدیمی را میبینید که لابلای مغازهها جا خوش کردهاند. اگر میخواهید با مردم بومی کرمان همصحبت شوید و سوغات اصل بخرید، هیچجا بهتر از این بازار نیست.
در این بازار بزرگ با بخشهای زیر روبهرو میشوید:
- راسته اصلی و طولانیترین مسیر پیوسته بازار ایران با معماری متنوع و سقفهای گنبدیشکل
- بخش معروف گنجعلیخان در مرکز بازار با میدان، حمام، ضرابخانه و چهارسوقی مزین به نقاشیهای ۴۰۰ ساله
- راسته پرسر و صدای مسگرها محل اصلی تولید و فروش انواع ظروف مسی و دکوری
- مجموعه تاریخی وکیل در بخش شرقی با بازار، حمام، مسجد و کاروانسرای قدیمی
- مجموعه ابراهیمخان و راسته قیصریه زرگری با مدرسهای دارای بلندترین بادگیر شهر کرمان
- موزه مشاغل در ساختمان قدیمی مدرسه حیاتی واقع در بازار وکیل برای نمایش حرفههای قدیمی
- بازار سردار و دایرهالمعارف کاشیکاری معقلی با طرحهای متفاوت و خیرهکننده روی هر گنبد
- راسته معطر عطاریها مرکز فروش زیره مشهور کرمان، ادویههای هندی و داروهای گیاهی کمیاب
- شیرینیفروشیهای سنتی بازار بهترین محل برای تهیه سوغات کرمان مثل کلمپه، قطاب و کماچ سهن تازه و داغ
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
بازار کرمان ورودیهای مختلفی دارد، اما برای اینکه مسیر را گم نکنید و راحتتر بگردید، بهتر است از سمت میدان ارگ (که به آن میدان توحید هم میگویند) وارد شوید و همان راسته مستقیم را ادامه دهید. چون این منطقه در شلوغترین جای شهر قرار گرفته، پیدا کردن جای پارک واقعاً دردسر دارد؛ پس توصیه میکنیم قید ماشین شخصی را بزنید و با تاکسی تا میدان ارگ بروید.
نکته مهم دیگر زمان بازدید است؛ بازار از ۹ صبح تا شب باز است، اما مغازهدارها معمولاً بین ساعت ۱ تا ۴ عصر برای ناهار و استراحت مغازهها را میبندند و بازار سوتوکور میشود. پس برنامهتان را طوری بچینید که یا صبح زود یا بعد از ساعت ۴ عصر آنجا باشید.
یخشال مؤیدی
شاید باورتان نشود اما کرمانیها در زمانهای قدیم که خبری از برق و تکنولوژی نبود، وسط کویر و در اوج گرمای تابستان همیشه یخ داشتند. آنها با ساخت بناهای خشتی عظیم و مهندسی دقیق، «یخچالهای طبیعی» میساختند. یکی از بهترین نمونههای این شاهکارها، «یخدان مؤیدی» است که بزرگترین یخچال خشتی جهان محسوب میشود.
این بنای مخروطی شکل که در اواخر دوره صفویه ساخته شده، با دیوارهای بلندش سایه ایجاد میکرده تا آب در زمستان یخ بزند و بعد این یخها را برای تابستان داغ کرمان ذخیره میکردند. جالب است که حتی برای اینکه یخها به هم نچسبند، بین لایههای یخ کاه میریختند. امروزه این بنای عظیم وسط یک فضای سبز قرار گرفته و دیدن عظمت معماری آن شما را شگفتزده میکند.
ویژگیها و نکات جالب این بنا:
- گنبدی عظیم و پلهدری از جنس خشت برای جلوگیری از جذب نور خورشید و خنک نگهداشتن فضای داخلی
- وجود دیوارهای بسیار بلند (حدود ۱۲ متر) در اطراف بنا برای ایجاد سایه دائمی و کاهش دما
- سیستم یخسازی هوشمند با هدایت آب قنات به حوضچههای کمعمق در شبهای سرد زمستان برای یخ زدن سریع
- استفاده از خشت و گل بهعنوان بهترین عایق حرارتی و استفاده از کاه بین لایههای یخ
- اتصال به قنات قدیمی و مشهور «مؤیدی» برای تامین آب مورد نیاز یخسازی
- چاله عمیق و بزرگ در وسط یخدان برای انبار کردن قطعات یخ
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
یخدان مؤیدی در خیابان شهید کامیاب (که کرمانیها هنوز به آن ابوحامد میگویند) قرار دارد. برای رسیدن به آنجا کافی است سراغ «میدان تختی» یا «چهارراه خورشید» را بگیرید؛ گنبد خشتی بزرگ از دور پیدا است. چون این بنا حالا در وسط یک فضای پارکمانند قرار گرفته، بازدید از نمای بیرونی آن در هر ساعت از شبانهروز ممکن و رایگان است. اما اگر در ورودی باز باشد میتوانید داخل مخروط عظیم را هم ببینید که واقعاً دیدنی است.
باغ موزه هرندی
کرمان باغهای تماشایی زیادی دارد، اما باغ هرندی با بقیه فرق میکند؛ در واقع در فضای این باغ، طبیعت و تاریخ و موسیقی با هم گره خوردهاند. این ملک قدیمی در دوران قاجار متعلق به یکی از تاجران سرشناس شهر بود، اما بخش هیجانانگیز داستانش به ماجرای تبعید رضاشاه برمیگردد.
زمانی که او مجبور شد در مسیر خروج از کشور چند روزی را در کرمان بماند، در همین عمارت ساکن شد. جالب اینجا است که حتی خودروهای مورد استفاده او هم تا مدتها در محوطه باغ باقی مانده بودند و بخشی از تاریخ آن شدند.
امروزه شما وارد فضایی میشوید که هم درختان کاج و انار قدیمی دارد، هم ساختمانی با معماری تلفیقی ایرانی و فرنگی و هم دو موزه بسیار ارزشمند که کلکسیونبازها عاشقش میشوند. اگر میخواهید صدای سازهای قدیمی را بشنوید و همزمان با تمدن چند هزار ساله جیرفت آشنا شوید، این باغ پاتوق شما خواهد شد.
دیدنیهای این مجموعه عبارتند از:
- فضای سرسبز باغ ایرانی با محوطهای بزرگ، درختان کهنسال، حوضهای پرآب و مسیرهای پیادهروی دلپذیر
- عمارت دو طبقه مرکزی با معماری تلفیقی، سقف گنبدی و کلاه فرنگی نورگیر روی پشتبام
- موزه سازهای سنتی با ویترینهای جذاب شامل ۲۵۰ ساز مختلف مثل قیچک، چنگ و تار و امکان شنیدن صدای آنها
- موزه باستانشناسی محل نگهداری آثار تمدن جیرفت و شهداد مثل ظروف سفالی و اشیای فلزی هزاره سوم پیش از میلاد
- غرفه شهداد و جازموریان برای نمایش اشیای کشف شده حیرتانگیز مثل قدیمیترین درفش فلزی جهان
- خودروی قدیمی کرایسلر مدل ۱۹۴۸ متعلق به آقای هرندی در محوطه باز باغ
- ابزار چوبی و قدیمی گاوگرد در انتهای باغ برای کشیدن آب از چاه با نیروی گاو در زمانهای گذشته
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
باغ موزه هرندی در نزدیکی چهارراه طهماسبآباد (خیابان بهشتی، نرسیده به خیابان فردوسی) قرار دارد که یکی از نقاط مرکزی و خوشمسیر شهر است. برای رفتن به آنجا میتوانید از اتوبوسهایی که در ایستگاه طهماسبآباد توقف دارند استفاده کنید یا با تاکسی به خیابان بهشتی بروید. ساعت بازدید معمولاً از ۸ صبح تا ۶ عصر است، اما دوشنبهها تعطیل است.
سه گنبدان (گنبد مشتاقیه)
در ضلع شرقی میدان شهدا، سه گنبد کاشیکاری شده کنار هم دیده میشوند که محلیها عموماً آنها را «مشتاقیه» مینامند. داستان جالبی پشت این بناها نهفته است؛ یکی از این گنبدها آرامگاه «مشتاق علیشاه» است، عارف و نوازندهای که سیم چهارم را به ساز سهتار اضافه کرد و به همین دلیل سیم چهارم به سیم مشتاق معروف شد.
در اصل، کل مجموعه قرار بود مقبره یکی از حاکمان کرمان باشد، اما در نهایت به خانه ابدی عارفان بزرگ تبدیل شد. گنبد مشتاقیه با کاشیکاریهای آبی و فیروزهای، فضای بسیار آرام و معنوی دارد که حس خوبی به آدم منتقل میکند؛ به همین خاطر هم مردم کرمان ارادت و احترام قلبی زیادی برای این مکان قائل هستند.
در بازدید از این مکان با موارد زیر روبهرو میشوید:
- وجود دو گنبد با کاشیکاری زیبا و یک گنبد آجری ساده برای یک شخص
- مقبره مشتاق علیشاه، عارف نامدار و مبدع سیم چهارم سهتار در زیر گنبد اصلی
- مقبره کوثر علیشاه و شیخ اسماعیل
- معماری دوره قاجار با تزیینات کاشیکاری، گچبری و مقرنسکاریهای ظریف در فضای داخلی و بیرونی
- حیاط و باغچهای باصفا برای خلوت کردن و دوری از شلوغی شهر
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
این بنا دقیقاً در ضلع شرقی میدان شهدا (مشتاقیه) و ابتدای خیابان ۱۷ شهریور قرار دارد. میدان مشتاقیه یکی از میادین اصلی شهر است و دسترسی به آن با تاکسی و اتوبوس از هر جای شهر خیلی راحت است. چون اینجا فاصله کمی با بازار و مسجد جامع دارد، میتوانید بازدید از آن را در یک برنامه مشترک قرار دهید. درهای آرامگاه معمولاً صبحها و عصرها به روی بازدیدکنندگان باز است.
جاذبه هابی بکر و طبیعی کرمان
بیشتر دیدنیهای طبیعی کرمان داخل شهر نیستند و باید کمی از شهر خارج شوید. البته نگران نباشید، فاصله این مکانها زیاد نیست و با یک رانندگی کوتاه (نیم ساعت تا یک ساعت و نیم) به آنها میرسید. در ادامه لیست مکان طبیعی مهمی را میبینید که برای گذراندن یک روز در طبیعت یا کمپ کردن عالی هستند.
کلوتهای شهداد
شاید تا به حال نام «شهر جن و پری» یا «شهر ارواح» به گوشتان خورده باشد؛ القابی که به یکی از شگفتانگیزترین نقاط ایران و جهان دادهاند. کلوتهای شهداد در حقیقت یک شهر طبیعی بزرگ هستند که باد و باران طی ۲۰ هزار سال، صخرههایش را به این شکل عجیب تراشیدهاند.
این برجستگیهای عظیم کلوخی از دور درست مثل آسمانخراشهای یک شهر متروکه به نظر میرسند و در وسط کویر لوت، یعنی گرمترین نقطه کره زمین، قرار دارند. با ورود به این منطقه، سکوت سنگین و مناظر فرازمینیاش چنان شما را در بر میگیرد که انگار به سیاره مریخ سفر کردهاید. کلوتها در بین گردشگران اروپایی طرفداران بیشماری دارند و فرصتی بینظیر برای تماشای رویاییترین غروبها و آسمانی غرق در ستاره فراهم میکنند.
در سفر به این منطقه میتوانید تجربیات زیر را داشته باشید:
- کلوتگردی، پیادهروی و رانندگی میان برجهای کلوخی عظیم و تماشای سازههای طبیعی
- سافاری و آفرود، رانندگی هیجانانگیز با ماشینهای دو دیفرانسیل روی شنهای روان
- شترسواری، گشتوگذاری در کویر برای تجربه زندگی بومی
- عکاسی از طلوع، غروب و آسمان پرستاره شب در کنار کلوتها
- مشاهده تپههای ماسهای و گلدانهای طبیعی در حاشیه کویر
- اقامت شبانه امن در آلاچیقهای سیمانی مجهز به برق
- تماشای تنها رودخانه دائمی لوت با بلورهای سفید نمکی
- مشاهده پلیگونهای نمکی، اشکال ششضلعی هندسی روی زمین در نزدیکی رودخانه
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
برای رسیدن به کلوتها باید از کرمان وارد جاده «سیرچ» شوید. بعد از گذشتن از هوای خنک و کوهستانی سیرچ و عبور از تونل طولانی، ناگهان وارد دنیای گرم شهداد میشوید. فاصله کلوتها تا کرمان حدود ۱۰۰ کیلومتر (یک ساعت و نیم) است.
بهترین زمان سفر پاییز و زمستان است؛ در تابستان گرمای هوا غیرقابل تحمل و خطرناک میشود. حتماً قبل از رفتن آب کافی، بنزین پر و کلاه آفتابگیر همراه داشته باشید. برای ورود به عمق کویر (منطقه نارنجی و قرمز) حتماً نیاز به راهنما و مجوز دارید، اما بازدید از منطقه سبز (کنار جاده اصلی) برای عموم آزاد است.
باغ شازده ماهان
وسط جاده کرمان به بم که دوروبرتان فقط بیابان و خشکی است، یکدفعه با یک باغ خیلی بزرگ و سرسبز روبهرو میشوید که اصلاً باورتان نمیشود وسط این خاک، چنین جایی وجود داشته باشد. چیزی که باغ شازده ماهان را از بقیه باغها متفاوت میکند، زمین شیبدار آن است؛ یعنی از درِ ورودی که داخل میروید، حوضها و آبشارها پلهپله به سمت بالا و تا خود عمارت اصلی ادامه پیدا میکنند.
جالب اینجا است که فوارههای باغ هیچ پمپی ندارند و فقط با فشار طبیعی آب و شیب زمین کار میکنند. یک داستان قدیمی هم درباره سردر باغ هست؛ میگویند معمار باغ وقتی شنید صاحب سختگیر آن (شاهزاده) مرده است، از خوشحالی ظرف گچ را به دیوار کوبید و همانجا کار را ول کرد و رفت. برای همین اگر به ورودی باغ دقت کنید، هنوز جای چند کاشی خالی مانده است.
چیزهایی که در اینجا میبینید:
- سردر ورودی شامل ساختمان دو طبقه در ورودی باغ با جای خالی کاشیهای تاریخی
- عمارت شاهنشین شامل ساختمان سفید و اصلی در بالای باغ (رستوران فعلی) با منظره کامل به کل مجموعه
- آبشارهای پلهای، جریان آب از بالا به پایین در حوضچههای طبقاتی
- فوارههای طبیعی؛ فوران آب از داخل حوضها فقط با فشار طبیعی شیب زمین (بدون برق)
- باغ خلوت شامل فضای خصوصی و دنج با درختان میوه در پشت ساختمان اصلی
- حمام قدیمی شامل ساختمانی با معماری قدیمی و گنبدی در پشت دیوارهای باغ
- وجود رستوران در عمارت اصلی و اتاقهایی برای اجاره
- فروشگاههای صنایع دستی، فرش و سوغاتی در محوطه
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
برای رفتن به این باغ باید حدود ۳۵ کیلومتر از کرمان دور شوید که با ماشین تقریباً نیم ساعت طول میکشد. بهترین راه این است که از اتوبان هفتباغ بروید، چون هم مسیر قشنگی است و هم امنیت خوبی دارد.
اگر وسیله شخصی ندارید، نگران نباشید؛ چون تاکسیهای اینترنتی یا ماشینهای دربست خیلی راحت مسافران را تا آنجا میبرند. درهای باغ معمولاً از ساعت ۹ صبح تا ۷ عصر به روی بازدیدکنندگان باز است؛ اما پیشنهاد میکنیم هم در روز و هم در شب که با روشن شدن چراغها فضا رویایی میشود، تماشایش را از دست ندهید.
جنگل پردیسان قائم
با اینکه کرمان شهری گرم و کویری به حساب میآید، اما فضایی متفاوت دارد که حالوهوایش با تمام شهر فرق میکند. جنگل پردیسان قائم در واقع یک منطقه جنگلی بسیار بزرگ است که تمام درختانش را خودِ مردم کرمان با دست کاشتهاند.
این جنگل درست در دامنه کوه قرار گرفته است؛ به همین خاطر هم میتوانید زیر سایه درختها پناه بگیرید و هم اگر اهل ورزش باشید، مسیر کوه را پیش بگیرید و کوهنوردی کنید. در واقع این پارک بزرگ، پاتوق اصلی کرمانیها برای گذراندن آخر هفتهها و فرار از شلوغی و سروصدا است. وجود یک آبشار که از دل کوه سرازیر میشود هم جذابیت محیط را دوچندان کرده و نشستن در کنارش، خستگی را از تن آدم بهدر میکند.
چیزهایی که اینجا میبینید:
- بزرگترین جنگل دستکاشت ایران در فضای سبز ۲۳۰ هکتاری با هزاران درخت کاج و سرو
- دیواره کوهستانی و چسبیده به جنگل صاحبالزمان برای پیادهروی و کوهنوردی
- آبشار مصنوعی و جریان آب خنک از دهانه غار در دل کوه
- زیارتگاه قدیمی و خاص سید حسین در میان کوه و جنگل
- گلزار شهدا و مسجد صاحبالزمان در کنار فضای سبز جنگلی
- ریههای سبز شهر کرمان در فضایی دور از آلودگی و دود مرکز شهر
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
این جنگل در شرق کرمان قرار دارد. کافی است وارد «بلوار قائم» شوید و تا آخرش بروید تا به پای کوه و جنگل برسید. دسترسی به آنجا با ماشین و تاکسی خیلی راحت است و پارکینگ هم دارد. جنگل پردیسان قائم ورودی ندارد و شبانهروزی باز است، اما شبها و روزهای تعطیل حسابی شلوغ و پرجنبوجوش میشود.
آبشارها و روستای سیمک
برخلاف تصوری که از بیابانی بودن کرمان وجود دارد، با کمی رانندگی و طی کردن مسافتی حدود ۳۵ کیلومتر، به منطقهی کوهستانی و سرسبز سیمک میرسید. این روستا در دامنه کوهپایه قرار گرفته و به خاطر آبوهوای خنکش، حسابی بین طبیعتگردها طرفدار دارد.
جذابیت اصلی این منطقه، تنگه باریکی است که بین صخرههای بلند پنهان شده و ۱۳ آبشار پشتسرهم از میان آن سرازیر میشوند. یک نکته مهم که باید بدانید این است که مسیر داخل تنگه راه برگشت ندارد؛ یعنی اگر وارد بخش اصلی شوید، حتماً باید با فرود از تمام آبشارها تا انتهای مسیر بروید؛ بنابراین اگر آموزش سنگنوردی ندیدهاید، بهتر است به تماشای همان آبشارهای ابتدایی و طبیعت روستا بسنده کنید.
ویژگیهای این منطقه کوهستانی به شرح زیر هستند:
- تنگه بسیار باریک و عمیق سیمک با دیوارههای بلند سنگی و لانههای پرندگان وحشی
- مجموعهای از ۱۳ آبشار پلکانی و متوالی با ارتفاعهای مختلف بین ۷ تا ۲۰ متر
- طبیعت سرسبز روستایی با آبوهوای خنک و ۱۰ درجه اختلاف دما با شهر کرمان
- فضای مناسب کمپینگ برای چادر زدن در طبیعت یا اجاره خانههای محلی روستایی
- قله ۳۷۷۵ متری سیمک بهعنوان چالشی جذاب برای کوهنوردان حرفهای
- روستاهای دیدنی اطراف مثل دربید و کوهپایه با باغهای سرسبز گردو و زردآلو
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
برای رفتن به سیمک، کافی است از خروجی شمالی شهر کرمان وارد جاده کوهپایه شوید. در طول مسیر تابلوهای راهنما گامبهگام شما را تا خود روستا هدایت میکنند. کل جاده آسفالت است؛ بنابراین با ماشین شخصی خیلی راحت و بیدردسر به مقصد میرسید.
اگر دنبال بهترین زمان برای این سفر هستید، اواخر بهار و فصل تابستان را انتخاب کنید تا از خنکای مطبوع کوهستان لذت ببرید. فقط یادتان باشد که حتی در تابستان هم احتمال خنک شدن ناگهانی هوا وجود دارد، پس حتماً لباس گرم و یک جفت کفش راحت برای پیادهروی همراه خودتان بردارید. داشتن یک چک لیست کامل سفر هم به شما کمک میکند سفری راحتتر را سپری کنید.
روستای سیرچ
در کرمان پدیده عجیبی وجود دارد که شاید باورش سخت باشد؛ شما تنها با عبور از یک تونل، از گرمای سوزان کویر ناگهان به سرما و برف میرسید. سیرچ روستایی است که درست همین ویژگی را دارد. با وجود اینکه این منطقه در همسایگی کویر شهداد، یعنی یکی از گرمترین نقاط زمین قرار گرفته، اما بافت آن کاملاً کوهستانی، سرسبز و پر از رودخانههای جاری است.
این روستا که زادگاه «هوشنگ مرادی کرمانی»، نویسنده محبوب «قصههای مجید» هم محسوب میشود، هوای بسیار مطبوعی دارد؛ به طوری که مردم کرمان تابستانها برای فرار از گرما و زمستانها برای برفبازی راهی این مسیر میشوند. سیرچ بهترین انتخاب برای کسانی است که دوست دارند در یک روز، هم تجربه قدم زدن در کویر را داشته باشند و هم لذت نشستن زیر سایه خنک درختان چنار را تجربه کنند.
چیزهایی که در اینجا میبینید:
- هوای کاملاً متفاوت روستایی سردسیر و برفی در مجاورت کویر داغ لوت
- درخت سرو هزار ساله و بسیار قدیمی بهعنوان یکی از جاذبههای خاص منطقه
- پیست اسکی و برفبازی در ارتفاعات برای تفریحات زمستانی و سر خوردن روی برف
- رودخانه دائمی و باغهای سرسبز میوه شامل درختان گیلاس، زردآلو و گردو
- چشمه آبگرم جوشان با خواص درمانی برای تسکین درد مفاصل
- تونل سنگی طولانی بهعنوان مرز میان دنیای گرم و خشک با محیطی سرد و سبز
- زیارتگاه امامزاده سید جلالالدین بهعنوان محلی برای زیارت اهالی و گردشگران
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
سیرچ حدود ۸۰ کیلومتر با کرمان فاصله دارد. باید وارد جاده قدیم کرمان به بم شوید و مسیر شهداد را بروید. بعد از اینکه از تونل بزرگ رد شدید، به سیرچ میرسید. جاده آسفالت است و راحت میتوانید با ماشین بروید. این مکان تابستانها برای فرار از گرما و زمستانها برای برفبازی عالی است.
روستا و آبشار سکنج
تابستان که میشود، خود کرمانیها برای فرار از گرما به یک روستای ۷۰۰ ساله در شرق ماهان پناه میبرند که آبوهوایش حسابی خنک است. «سکنج» روستایی کوهپایهای است که کوچهباغهایش پر از درختان چنار قدیمی و قطور است.
اما جذابترین بخش ماجرا، پیادهروی در مسیر رودخانه برای رسیدن به آبشار اصلی است. شما باید حدود ۴ ساعت در مسیری سرسبز و پر از سایه درختان بید و زالزالک و کنار آب روان پیادهروی کنید تا به آبشاری ۱۰ متری برسید که با شدت داخل یک حوضچه سنگی میریزد. این مسیر هم ورزش، هم تفریح و هم لذت بردن از صدای آب و پرندهها است.
دیدنیها و ویژگیهای سکنج:
- کوچهباغهای قدیمی با درختان چنار ۵۰۰ ساله و سایههای خنک برای قدم زدن
- مسیر پیادهروی ۴ کیلومتری در امتداد رودخانه و تنگه سرسبز تا رسیدن به آبشار
- آبشار ۱۰ متری سکنج با فشار زیاد آب درون گودال سنگی و دمای بسیار خنک
- حوضچههای طبیعی آب در طول مسیر برای تفریح و آببازی
- زیارتگاه شیخ علی بابا بهعنوان مقبرهای ساده و مورد احترام اهالی
- مناظر بکر کوهستانی و قلههای بلند مثل پلوار در طول مسیر پیادهروی دره
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
سکنج حدود ۵۰ کیلومتر با کرمان و ۱۵ کیلومتر با ماهان فاصله دارد. باید وارد جاده کرمان به بم شوید و بعد از گذشتن از ماهان، به دوراهی سکنج میرسید که تابلو دارد. مسیر تا خود روستا آسفالت است، اما برای رسیدن به آبشار باید کفش مناسب بپوشید و پیادهروی کنید. بهترین زمان رفتن، فصل بهار و تابستان است. چون پیادهروی طولانی دارد، بهتر است صبح زود حرکت کنید تا به گرمای ظهر نخورید و فرصت کافی برای برگشت داشته باشید.
دره راگه (نزدیک رفسنجان)
آیا میدانستید یکی از عجیبترین و زیباترین درههای ایران که حتی با «گرند کنیون» آمریکا مقایسه میشود، در نزدیکی رفسنجان قرار دارد؟ «دره راگه» یک شکاف عظیم ۲۰ کیلومتری در دل کویر است که هزاران سال طول کشیده تا آب و باد آن را به شکل امروزیاش بتراشند.
وقتی وارد این دره میشوید، انگار وارد یک فیلم علمی-تخیلی شدهاید؛ دیوارهای بلند ۱۰۰ متری با اشکال عجیب و تیز (کلهقندی) دورتادور شما را گرفتهاند و رودخانهای به نام «گیودری» از وسطش رد میشود. نکته جالب و کمی ترسناک این است که قدیمها به اینجا «دره مرگ» میگفتند، چون اگر بدون بلدِ راه و در زمان نامناسب (مثل موقع بارندگی) واردش شوید، سیلاب و ریزش سنگ میتواند خطرناک باشد. اما اگر با راهنما بروید، یکی از بهترین تجربههای طبیعتگردی عمرتان خواهد بود.
ویژگیها و نکات مهم بازدید:
- عظمت خیرهکننده درهای به طول ۲۰ کیلومتر با ستونها و دیوارههای تراشخورده در عمق ۱۰۰ متری زمین
- جریان رودخانه دائمی در کف دره با منظرهای زیبا و هوایی لطیف و مطبوع
- اشکال فرسایشی ستونها و صخرههای مخروطی حاصل هزاران سال تغییرات طبیعی خاک
- سومین ژئوپارک مهم ایران در رده ژئوپارکهای بزرگی مثل قشم و ارس
- امکان رصد آسمان پرستاره در شب به دلیل تاریکی مطلق و دوری از آلودگی نوری شهر
- مسیر جذاب پیادهروی و عکاسی برای درهنوردی و ثبت تصاویر خاص از طبیعت وحشی کویر
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
دره راگه در ۳۰ کیلومتری رفسنجان و حدود ۱۰۰ کیلومتری کرمان قرار دارد. برای رسیدن به آن باید وارد جاده رفسنجان – کرمان شوید و بعد از عبور از روستای ناصریه، وارد یک جاده فرعی خاکی (حدود ۱۰ کیلومتر) شوید که روبهروی کارخانه فرمولیبدن است.
حتماً یادتان باشد که مسیر خاکی است و باید با ماشین مناسب یا با احتیاط بروید. بهترین زمان بازدید بهار و پاییز است. هرگز در روزهای بارانی یا ابری به این دره نروید چون خطر سیلاب جدی است. حتماً کفش مناسب کوهنوردی داشته باشید و ترجیحاً با یک راهنمای محلی بروید.
مهمترین مراکز خرید و تفریحی مدرن شهر کرمان
بعد از اینکه در بازارهای قدیمی و سنتی شهر گشتید، شاید نیاز داشته باشید سری هم به پاساژهای امروزی بزنید. کرمان در سالهای اخیر پیشرفت خوبی در ساخت مراکز تجاری داشته است. در ادامه، چند مرکز خرید مدرن را به شما معرفی میکنیم که هم برای خرید پوشاک و لوازم شخصی مناسب هستند و هم امکاناتی مثل فودکورت، شهربازی و پارکینگ دارند تا خستگیتان در برود.
بازار بزرگ ستاره کرمان
اگر در مرکز شهر کرمان هستید و دنبال یک جای شیک و امروزی برای خرید میگردید، بازار بزرگ ستاره یا «پاساژ ستاره» بهترین گزینه است. این مرکز خرید که در خیابان فتحعلیشاهی قرار دارد، با وجود اینکه ساختمانی مدرن و بزرگ است، نمای بیرونیاش را طوری ساختهاند که با بافت تاریخی و سنتی اطرافش جور دربیاید.
این بازار پاتوق اصلی جوانها و خانوادههای کرمانی است که میخواهند همزمان هم خرید کنند و هم در یک فضای خنک و تمیز گشت بزنند. تنوع مغازهها در این مرکز خرید بالا است و تقریباً هر چیزی که لازم داشته باشید را میتوانید اینجا پیدا کنید.
امکانات و کالاهای موجود در این مرکز خرید:
- بورس انواع پوشاک زنانه، مردانه و بچگانه، کیف و کفش، شال و روسری
- فروشگاههای موبایل، لپتاپ، لوازم جانبی و کامپیوتر
- برندهای مختلف لوازم آرایشی، عطر و ادکلن
- بدلیجات، زیورآلات، لوازم دکوری، لوازم تحریر و سیسمونی کودک
- دارای پارکینگ طبقاتی بزرگ، آسانسور، پلهبرقی و سیستم تهویه مطبوع (سرمایش و گرمایش) مناسب
- وجود هایپرمارکت و غرفههای خوراکی برای خریدهای روزمره
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
مجتمع ستاره در خیابان شریعتی و دقیقاً در خیابان فتحعلیشاهی، روبهروی محله قدمگاه قرار دارد. چون این پاساژ درست در مرکز شهر واقع شده، با تاکسی خیلی راحت میتوانید به آن برسید. اگر هم قصد دارید با ماشین شخصی بروید، بهترین کار این است که مستقیم وارد پارکینگ خود مجتمع شوید؛ چون در خیابانهای شلوغ اطراف، جای پارک به سختی پیدا میشود. درباره ساعت کاری هم بد نیست بدانید که مغازهها معمولاً از ساعت ۹ یا ۱۰ صبح تا ظهر باز هستند و بعد از یک وقفه کوتاه، دوباره از ساعت ۴ یا ۵ عصر تا آخر شب (حدود ساعت ۱۱) فعالیت میکنند.
مجتمع تجاری تفریحی صالح المهدی
خیلیها فکر میکنند مراکز خرید فقط جای پول خرج کردن هستند، اما «مجتمع صالح المهدی» فرق میکند؛ چون هم برای خرید مناسب است و هم برای خوشگذرانی. این ساختمان که در یکی از خیابانهای اصلی و پرتردد شهر (شریعتی) قرار گرفته، یکی از کاملترین مجموعههای کرمان است.
ویژگی اصلی که این پاساژ را از بقیه متمایز میکند، وجود امکانات تفریحی در طبقات بالای آن است. یعنی شما میتوانید اول خریدهایتان را انجام دهید و بعد با آسانسور شیشهای معروفش به طبقات بالا بروید و مشغول بازی بولینگ یا بیلیارد شوید. این مکان برای خانوادههایی که بچه کوچک دارند هم عالی است چون شهربازی سرپوشیده دارد و بچهها سرگرم میشوند.
امکانات و بخشهای مختلف این مجتمع:
- تنوع بالای فروشگاههای پوشاک، لوازم آرایشی و کیف و کفش برای خرید انواع ملزومات فردی
- سالن مجهز بولینگ و بیلیارد در طبقات بالا جهت بازی و رقابتهای دوستانه
- شهربازی سرپوشیده و شاد با دستگاههای برقی و کامپیوتری برای تفریح کودکان و نوجوانان
- فودکورت و کافیشاپ با غرفههای متنوع غذایی جهت صرف میانوعده و شام
- آسانسور شیشهای پانوراما با نمای تماشایی از خیابان شریعتی کرمان
- سفرهخانه سنتی و دنج برای استراحت و نوشیدن چای در فضایی آرام
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
مجتمع صالح المهدی دقیقاً در خیابان شریعتی و روبهروی «سه راه چمران» واقع شده است. موقعیت آن طوری است که دسترسی با تاکسی بسیار راحت است، اما چون در محدوده شلوغ شهر قرار دارد، پیدا کردن جای پارک برای ماشین شخصی در خیابان اصلی کمی سخت است و بهتر است در کوچههای اطراف پارک کنید. این پاساژ معمولاً از ساعت ۹ صبح تا ۱:۳۰ ظهر و عصرها از ۴:۳۰ تا ۱۰:۳۰ شب فعال است. بخشهای تفریحی (بولینگ و شهربازی) معمولاً تا دیرتر هم باز هستند.
مجتمع تجاری شفا
اگر در طول سفر شارژر لپتاپتان سوخت یا به قطعات کامپیوتری نیاز پیدا کردید، وقتتان را در بازارهای لباس تلف نکنید. مجتمع تجاری شفا پاتوق اصلی دنیای دیجیتال در کرمان است و دقیقاً همان نقشی را دارد که بازار کامپیوتر پایتخت در تهران ایفا میکند.
در این پاساژ اثری از کیف، کفش یا پوشاک دیده نمیشود؛ در عوض تا چشم کار میکند فروشگاههای لوازم تکنولوژی و قطعات جانبی چیده شدهاند. محیط این مرکز خرید کاملاً اداری و تخصصی است و پاتوق محبوب مهندسان، دانشجویان و افرادی محسوب میشود که به دنبال تعمیرات حرفهای یا خرید وسایل الکترونیکی خاص هستند. برای ارتقای سیستم یا پیدا کردن برندهای معتبر دیجیتال، این مجتمع حرف اول را در شهر کرمان میزند.
خدمات و بخشهای این مجموعه:
- بورس تخصصی انواع لپتاپهای گیمینگ و سیستمهای خانگی و اداری برای نیازهای مختلف کاربران
- مرکز تعمیرات تخصصی سختافزاری و نرمافزاری کامپیوتر جهت رفع مشکلات فنی دستگاههای دیجیتال
- تنوع بالای لوازم جانبی دیجیتال مثل هارد، فلش، موس و کیبورد در مدلهای مختلف
- تجهیزات پیشرفته شبکه و انواع ماشینهای اداری شامل مودم، پرینتر و اسکنر
- نمایندگی معتبر برندهای مطرح دیجیتال جهت فروش و خدمات پس از فروش محصولاتی همچون ایسوس و لنوو
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
این مجتمع تقریباً در اواسط «خیابان شفا» قرار دارد. خیابان شفا یکی از مناطق خوشمسیر کرمان است و جای پارک در حاشیه خیابان یا کوچههای اطراف معمولاً پیدا میشود، البته خود مجتمع پارکینگ اختصاصی عمومی ندارد. ساعت کاری اینجا کمی با پاساژهای تفریحی فرق دارد و جدیتر است؛ معمولاً صبحها از ۹ تا ۱:۳۰ و عصرها از ۵ تا ۹:۳۰ شب باز هستند و روزهای تعطیل رسمی اکثر واحدها تعطیل هستند.
مرکز خرید فایتون
تصور کنید وارد مجموعهای شوید که همزمان امکان خرید مبلمان جدید، تهیه اسباببازی برای بچهها و حتی سفارش غذای گرم برای شام را داشته باشید. فایتون دقیقاً همان مرکز خرید همه چیز تمامی است که بین کرمانیها به تنوع بینظیر اجناسش شهرت دارد. تفاوت اصلی این مجموعه با پاساژهای لوکس و چندطبقه، فضای بسیار پهناور و مسطح آن است که بیشتر به یک شهرک فروشگاهی بزرگ شباهت دارد.
محیط فایتون کاملاً برای خریدهای خانوادگی مناسب است و تمام نیازهای منزل، از مواد خوراکی گرفته تا لوازم دکوراسیون را پوشش میدهد. یکی از مزایای این فروشگاه بزرگ این است که میتوانید مثل فروشگاههای زنجیرهای، سبد خرید بردارید و تمام مایحتاج خود را یکجا و بدون دردسر پیدا کنید.
بخشهای مختلف این مجموعه ۲۰ هزار متری:
- هایپرمارکت بزرگ با تنوع بالای مواد غذایی و کالاهای سوپرمارکتی برای خریدهای روزانه و ماهانه
- سالن بزرگ دکوراسیون و مبلمان جهت عرضه انواع مبل، میز ناهارخوری و لوازم تزیینی خانه
- شهر اسباببازی جذاب و رنگارنگ با انواع بازیهای متنوع برای کودکان
- غرفههای محصولات پروتئینی و نانوایی فانتزی با گوشت و مرغ تازه و نانهای داغ
- بخش خوشمزه آجیل و شیرینی با انواع خشکبار و محصولات قنادی تازه
- کترینگ عرضه غذای گرم و آماده برای مشتریان بدون فرصت کافی جهت آشپزی
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
فایتون در «بلوار شهید صدوقی» (جاده تهران) واقع شده است. چون در مسیر اصلی ورودی شهر قرار دارد، دسترسی به آن با ماشین شخصی خیلی راحت است و نگران جای پارک هم نباشید، چون محوطه باز بزرگی دارد. نکته مثبت فایتون ساعت کاری طولانی آن است؛ اینجا معمولاً از ساعت ۷ و ۸ صبح یکسره تا ۱۱ شب باز است و حتی در روزهای تعطیل هم خدماتدهی دارد، که این برای مسافران مزیت بزرگی محسوب میشود.
بازار اختیاری (بازار شاهی)
بازار کرمان مثل یک زنجیر طولانی است و حلقهای که دو بخش مهم گنجعلیخان و وکیل را به هم وصل میکند، «بازار اختیاری» نام دارد. این قسمت که به بازار شاهی هم معروف است، حالوهوای متفاوتتری نسبت به بقیه جاهای بازار دارد؛ سقفها کمی کوتاهتر و عرض گذرگاه تنگتر است که نشان میدهد با قدیمیترین بخش بازار بزرگ کرمان روبهرو هستید.
وقتی به انتهای راسته گنجعلیخان میرسید و وارد این قسمت میشوید، فشردگی مغازهها و بافت سنتی کاملاً محسوس است. در این محدوده علاوه بر مغازهها، چند بنای تاریخی بسیار ارزشمند مثل مسجد و کاروانسرا پنهان شدهاند که دیدنشان خالی از لطف نیست.
ویژگیها و دیدنیهای این بخش از بازار:
- کمعرضترین و کهنترین راسته در کل بازار بزرگ کرمان بهعنوان قدیمیترین بخش این مجموعه
- موقعیت ارتباطی و پل اتصال دهنده میان دو بازار مهم گنجعلیخان و وکیل
- کاروانسرای قدیمی سرای گلشن در سمت چپ بازار با معماری دو طبقه و حجرههای متعدد
- سرای تاریخی سردار با تزیینات آجرکاری و کاشیکاریهای خاص معقلی
- مدرسه علمیه و تاریخی شفیعیه در سمت راست بازار با معماری ارزشمند و قدیمی
- مسجد قدیمی چهلستون در همین راسته با ستونهای سنگی متعدد و فضای معنوی
- بورس فروش کالاهای سنتی شامل انواع فرش دستباف، گلیم، محصولات عطاری و ظروف مسی
- ورودی حمام و چایخانه سنتی وکیل در انتهای این بازار تاریخی
آدرس، مسیر دسترسی و زمان بازدید
برای رسیدن به بازار اختیاری، بهترین و راحتترین راه این است که از میدان گنجعلیخان وارد بازار شوید و راسته اصلی را مستقیم به سمت جنوب ادامه دهید. بعد از تمام شدن بازار گنجعلیخان، خودبهخود وارد بازار اختیاری میشوید. انتهای این بازار هم به بازار وکیل میرسد. ساعت کاری مغازههای این قسمت هم مثل بقیه بازار، از حدود ۹ صبح تا شب است، اما ظهرها برای استراحت تعطیل میکنند.
جاهای دیدنی کمتر شناخته شده در شهر کرمان
شاید باورتان نشود که یکی از کاملترین مجموعههای هنری ایران در همین کرمان است. موزه هنرهای معاصر صنعتی جایی است که وقتی واردش میشوید، آثاری را میبینید که انتظارش را در یک شهر کویری ندارید. ساختمان موزه خودش قدیمی و قاجاری است و قبلاً یتیمخانه بوده، اما حالا میزبان نقاشیها و مجسمههای بزرگی از هنرمندان ایرانی و حتی خارجی مثل آگوست رودن است.
ویژگیهای این موزه:
- معماری خطی و سنتی ساختمان (یتیمخانه سابق)
- مجموعه مجسمهها و نقاشیهای استاد علیاکبر صنعتی
- آثار هنرمندان جهانی مثل آگوست رودن و بلاکیر
- تابلوهای سهراب سپهری و کمالالملک
این موزه درست در ضلع جنوب شرقی چهارراه باغ ملی، یعنی همان خیابان شریعتی قرار گرفته است. چون ساختمان موزه دقیقاً در مرکز شهر واقع شده، دسترسی به آن برای همه بسیار راحت و بیدردسر است.
اگر دلتان میخواهد با فرهنگ قدیمی و متفاوت کرمان آشنا شوید، حتماً سراغ آتشکده زرتشتیان را بگیرید. این مکان علاوه بر جنبه مذهبی، تنها موزه مردمشناسی زرتشتیان در تمام دنیا هم حساب میشود. حیاط مجموعه خیلی دنج و ساکت است و حسابی به آدم آرامش میدهد. داخل ساختمان که بروید، هم میتوانید آتشی را ببینید که میگویند از هزاران سال پیش تا حالا روشن مانده، هم از نزدیک لباسهای سنتی و وسایل قدیمی زندگیشان را ببینید و با رسم و رسوم این دین آشنا شوید.
نکات جالب این مکان:
- آتش مقدس و باستانی روشن در آتشدان
- تنها موزه مردمشناسی زرتشتیان جهان
- بنای آجری با سرستونهای سنگی هخامنشی
- لباسهای سنتی، کتابهای خطی و وسایل قدیمی
این آتشکده در خیابان شهدا (زریسف قدیم)، کوچه برزو آمیغی قرار دارد. کمی که از چهارراه مشتاقیه به سمت خیابان شهدا بروید، تابلو راهنما را میبینید.
دیدن ساختمانی که شبیه کاخهای قدیمی است اما قبلاً کارخانه پشمریسی بوده، حتماً برایتان جالب خواهد بود. ساختمان فعلی کتابخانه ملی کرمان در واقع همان کارخانه ریسندگی خورشید است که در زمان پهلوی اول ساخته شده بود. ستونهای بلند و آجرتراشیهای زیبای این بنا باعث شده تا یکی از بهترین لوکیشنها برای عکاسی باشد. حالا این ساختمان وسط یک پارک سرسبز قرار گرفته و فضای خیلی آرامی دارد.
جذابیتهای این بنا:
- تلفیق معماری ایرانی و صنعتی دوره پهلوی
- ایوانی با ستونهای بلند و آجری
- سالنهای مطالعه و مخزن کتاب
- فضای سبز و درختان کاج پارک ریاضیات
این ساختمان در خیابان شهید رجایی (خورشید سابق) قرار دارد. ساختمان آنقدر بزرگ و مشخص است که به راحتی پیدا میشود.
جاهای دیدنی کرمان مناسب خانواده و کودکان
اگر دنبال جایی هستید که با خیال راحت زیر انداز پهن کنید و بچهها جلوی چشمتان بازی کنند، «پارک مادر» انتخاب اول است. این پارک در یکی از محلههای خوشمسیر و تمیز کرمان قرار دارد و جان میدهد برای پیکنیکهای خانوادگی. فضای اینجا هم بزرگ است و هم امکانات رفاهی کاملی دارد تا خانوادهها اذیت نشوند.
امکانات و ویژگیها:
- فضای سبز وسیع و ایمن
- وسایل بازی متنوع کودکان
- امکانات رفاهی و نشیمن مناسب
- دسترسی راحت و محیط خانوادگی
برای دسترسی به این مکان، میتوانید به پارک مادر کرمان واقع در بلوار پرستار بروید که در نزدیکی بلوار جمهوری قرار گرفته و دسترسی بسیار راحتی برای شهروندان و مسافران دارد.
بعد از اینکه استراحت کردید، نوبت تخلیه انرژی بچهها و نوجوانها است. «شهربازی کرمان» بزرگترین مجموعه تفریحی روباز در شهر است که دستگاههایش فقط مخصوص بچههای کوچک نیست و بزرگترها هم میتوانند هیجان را تجربه کنند. شهربازی کرمان شبها خیلی سرزنده و شلوغ میشود و صدای جیغ و خنده از همهجا به گوش میرسد.
امکانات و ویژگیها:
- بزرگترین شهربازی روباز شهر
- دستگاههای بازی برقی متنوع
- تفریحات مناسب تمام سنین
- فضای شاد و پرهیاهو
برای رسیدن به پارک مادر کرمان کافی است خودتان را به بلوار پرستار برسانید؛ این پارک در نزدیکی بلوار جمهوری قرار گرفته و مسیر دسترسی به آن برای همه بسیار راحت و سرراست است.
برای پایان دادن به یک شب خاطرهانگیز، هیچجا بهتر از ارتفاعات شهر نیست. «بام کرمان» که در بالای جنگل قائم و کوههای صاحبالزمان قرار گرفته، جایی است که کل شهر مثل یک فرش نورانی زیر پای شما قرار دارد. در این مکان هوا همیشه چند درجه خنکتر از پایین شهر است و میتوانید در کافهها یا روی نیمکتها بنشینید و شام بخورید.
امکانات و ویژگیها:
- چشمانداز پانوراما و کامل شهر
- هوای خنک و کوهستانی
- منظره زیبای شهر در شب
- فضای مناسب پیادهروی و عکاسی
برای رسیدن به بام کرمان، باید به سمت شرق شهر حرکت کنید و وارد مسیر جنگل پردیسان قائم شوید؛ با ادامه دادن جاده تا منتهیالیه جنگل، به ارتفاعاتی میرسید که زیباترین چشمانداز شهر را پیش روی شما میگذارد.
نکات مهم برای بازدید و گردش در شهر کرمان
قبل از اینکه راهی سفر شوید، یادتان باشد که کرمان شهری کویری است؛ یعنی با اینکه روزهای آفتابی و گرمی دارد، اما شبها بهخصوص در کویر یا فضاهای باز هوا ناگهان سرد میشود. پس حتماً یک لباس گرم و کرم مرطوبکننده در چمدانتان داشته باشید.
نکته مهم دیگر، زمان کار بازار و مغازهها است؛ کرمانیها معمولاً ظهرها از ساعت ۱ تا ۴ استراحت میکنند و شهر خلوت میشود، پس بهتر است برنامه خرید و گشتوگذارتان را برای صبح زود یا عصر به بعد بگذارید. برای رفتن به جاهای دیدنی اطراف شهر مثل ماهان هم اصلاً نگران نباشید، چون تاکسیهای اینترنتی خیلی راحت و ارزان شما را به مقصد میرسانند.
درباره آب خوردن هم بد نیست بدانید که آب شهر کاملاً سالم است، اما چون املاح زیادی دارد، شاید طعمش را نپسندید و بهتر باشد از آب معدنی استفاده کنید. در آخر، چون کرمان در ماههای خوش آبوهوا مثل اردیبهشت و مهر خیلی پرطرفدار میشود، حتماً رزرو هتل را چند روز زودتر انجام دهید تا با خیال راحت، جایی برای اقامت داشته باشید.
راهنمای حمل و نقل و دسترسی در شهر کرمان
برای جابهجایی در سطح شهر کرمان اصلاً نگران نباشید. فقط یادتان باشد که این شهر مترو ندارد و استفاده از اتوبوس هم ممکن است برای شما که با مسیرها آشنا نیستید، کمی سخت باشد یا وقتتان را بگیرد.
بهترین و راحتترین راه، استفاده از تاکسیهای اینترنتی است؛ این تاکسیها خیلی سریع پیدا میشوند و قیمتشان هم نسبت به شهرهای بزرگ، بسیار ارزان و بهصرفه است. اگر سفرتان را با هواپیما یا قطار شروع کردهاید، خیالتان راحت باشد؛ چون در خروجی ایستگاه راهآهن کرمان و فرودگاه همیشه تاکسی برای رساندن شما به مرکز شهر آماده است.
یک نکته طلایی هم درباره ترافیک بدانید که کرمان شهر شلوغی نیست، اما خیابانهای مرکزی (مثل شریعتی و آزادی) عصرها بین ساعت ۶ تا ۹ کمی ترافیک دارند. در نهایت، برای دیدن جاهای تاریخی مثل بازار و مجموعه گنجعلیخان، بهترین کار پیادهروی است؛ چون در آن منطقه پیدا کردن جای پارک واقعاً سخت است و پیادهروی در بافت قدیمی لذت بیشتری دارد.
سؤالات متداول
برای بازدید از جاذبه های کرمان چقدر زمان نیاز داریم؟
برای اینکه یک سفر کامل داشته باشید و همهجا را ببینید، یک برنامه ۴ روزه در نظر بگیرید. پیشنهاد میشود ۲ روز اول را کامل به دیدن جاهای دیدنی داخل خود شهر کرمان اختصاص دهید و ۲ روز بعدی را برای رفتن به جاذبههای اطراف شهر مثل باغ شازده ماهان، کویر شهداد و ارگ بم بگذارید.
جاهای دیدنی و جاذبه های رایگان کرمان کدامند؟
خوشبختانه برای دیدن خیلی از جاهای مهم کرمان لازم نیست دست به جیب شوید. قدم زدن در بازار بزرگ، رفتن به جنگل قائم و گلزار شهدا کاملاً رایگان است. همچنین بازدید از مسجد جامع (بهجز موقع نماز)، تماشای نمای بیرونی گنبد سنگی جبلیه و استفاده از پارکهای سطح شهر مثل پارک مادر هیچ هزینهای برایتان ندارد.
بهترین جاهای دیدنی اطراف و یا نزدیک شهر کرمان کدامند؟
حیف است تا کرمان بیایید و جاذبههای معروف اطرافش را نبینید. نزدیکترین گزینه باغ شازده ماهان در ۳۵ کیلومتری است. کلوتهای شهداد و ارگ راین هم در فاصله ۱۰۰ کیلومتری قرار دارند و اگر وقت دارید، ارگ بم در ۱۹۰ کیلومتری شهر منتظر شماست.
بهترین زمان سفر به شهر کرمان چه موقعی است؟
اگر میخواهید در بهترین هوا به کرمان برسید، دو زمان طلایی دارید؛ یکی فصل بهار (از اوایل اردیبهشت تا آخر خرداد) و دیگری فصل پاییز (از اول مهر تا وسطهای آبان). بهتر است تابستان و زمستان را برای سفر انتخاب نکنید، چون تابستانهای کرمان خیلی گرم و زمستانهایش خشک و سوزناک است.
